HSBC चे CEO Georges Elhedery यांच्या मते, २०२३ पर्यंत गल्फ देश 'Strait of Hormuz' वरील अवलंबित्व कमी करतील. या भागातून होणारी ऊर्जा वाहतूक इतर पर्यायी मार्गांनी वळवण्यासाठी मोठी गुंतवणूक केली जात असून, बँकिंग क्षेत्रासाठी हे एक मोठे संधीचे क्षेत्र ठरू शकते.
जगभरातील तेलाच्या पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असलेला 'Strait of Hormuz' हा भाग पुढील ५ वर्षांत आपली धोरणात्मक पकड गमावण्याची शक्यता आहे. HSBC ग्रुपचे CEO Georges Elhedery यांनी अलीकडेच स्पष्ट केले की, गल्फ देश आता जमिनीवरून जाणाऱ्या लॉजिस्टिक्स नेटवर्कवर वेगाने काम करत आहेत. राजकीय तणावाचा फटका व्यापाराला बसू नये आणि सागरी मार्गात अडथळा आल्यास पर्यायी व्यवस्था असावी, यासाठी हे पाऊल उचलले जात आहे.
पर्यायी मार्गांची उभारणी
गेल्या कित्येक दशकांपासून 'Strait of Hormuz' हा जागतिक ऊर्जा बाजारासाठी एक 'बॉटलनेक' ठरला आहे. येथे काहीही अडथळा आल्यास कच्च्या तेलाच्या किमती भडकतात आणि विम्याचा खर्चही वाढतो. हे टाळण्यासाठी 'Gulf Cooperation Council' (GCC) मधील देश अरेबियन द्वीपकल्पातून जाणारे पाईपलाईन्स आणि जमिनीवरील मार्ग विकसित करत आहेत. हा केवळ तात्पुरता उपाय नसून, अब्जावधी डॉलर्सची एक दीर्घकालीन आर्थिक रणनीती आहे.
बँकिंग क्षेत्रासाठी संधी
या प्रचंड मोठ्या पायाभूत सुविधांच्या प्रकल्पामुळे जागतिक बँकांसाठी एक नवीन आर्थिक दालन उघडले आहे. मध्य-पूर्वेत मजबूत उपस्थिती असणाऱ्या HSBC सारख्या बँका या प्रकल्पांच्या आर्थिक नियोजनात महत्त्वाची भूमिका बजावण्याच्या तयारीत आहेत. गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने पाहिल्यास, या लॉजिस्टिक्स प्रकल्पांना वित्तपुरवठा आणि सल्लागार म्हणून काम करणाऱ्या बँकांचा व्यवसाय येणाऱ्या काळात तेजीत राहू शकतो.
आव्हाने आणि धोके
हे प्रकल्प महत्त्वाकांक्षी असले तरी, यात काही मोठी आव्हानेही आहेत. प्रचंड भांडवली खर्च, प्रकल्पांना होणारा उशीर आणि वाळवंटी भागात अशा जटिल संरचना उभारणे तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक आहे. जरी हे नवीन मार्ग सागरी नाकेबंदीपासून सुरक्षित असले, तरी क्षेत्रातील व्यापक भू-राजकीय स्थितीचा प्रभाव यावरही पडू शकतो. त्यामुळे भविष्यातील निधी वाटप आणि प्रकल्पांची प्रगती यावर गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असणे गरजेचे आहे.