Whalesbook
HDFC Asset Management Company (HDFC AMC) ने ‘Growth for GOOD’ नावाची नवीन पोर्टफोलिओ मॅनेजमेंट सर्व्हिसेस (PMS) स्ट्रॅटेजी लॉन्च केली आहे. ही स्ट्रॅटेजी एन्व्हायरमेंटल, सोशल आणि गव्हर्नन्स (ESG) या तत्त्वांवर आधारित असून यात संरक्षण, दारू आणि तंबाखू यांसारख्या क्षेत्रांतील कंपन्यांना वगळण्यात आले आहे. यामुळे गुंतवणूकदारांना नैतिक मूल्यांवर आधारित गुंतवणुकीचा मार्ग उपलब्ध झाला आहे, पण लक्षात ठेवा की काही वेगाने वाढणाऱ्या क्षेत्रांना वगळल्यामुळे एकूण परताव्यावर परिणाम होऊ शकतो.
काय आहे नवीन स्ट्रॅटेजी?
HDFC AMC ने नुकतीच ‘Growth for GOOD’ ही नवीन गुंतवणूक स्ट्रॅटेजी सादर केली आहे. ही स्ट्रॅटेजी त्यांच्या पोर्टफोलिओ मॅनेजमेंट सर्व्हिसेस (PMS) विभागांतर्गत येते. या स्ट्रॅटेजीचा मुख्य भर एन्व्हायरमेंटल, सोशल आणि गव्हर्नन्स (ESG) या तत्त्वांवर आहे. याचा अर्थ, कंपनी अशा कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करेल ज्यांचे कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स उत्कृष्ट आहे, व्यावसायिक व्यवहार नैतिक आहेत आणि त्या शाश्वत विकासासाठी कटिबद्ध आहेत.
या नवीन स्ट्रॅटेजीचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे ‘एक्स्क्लुजनरी स्क्रीनिंग’ (Exclusionary Screening). या प्रक्रियेत, फंड मॅनेजर्स काही विशिष्ट 'सिन सेक्टर्स' (Sin Sectors) म्हणजेच वादग्रस्त क्षेत्रांतील कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करणे पूर्णपणे टाळतील. यामध्ये संरक्षण (defence), दारू (alcohol), तंबाखू (tobacco) आणि जुगार (gambling) यांसारख्या उद्योगांचा समावेश आहे. तसेच, मांस उत्पादने तयार करणाऱ्या किंवा प्रक्रिया करणाऱ्या कंपन्यांनाही यात वगळण्यात आले आहे. कंपनीचा उद्देश नैतिक मानकांनुसार गुंतवणूक निवडणे आणि त्याच वेळी दीर्घकालीन संपत्ती निर्माण करणे हा आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
गुंतवणूकदारांसाठी, हा लाँच भारतात थीमॅटिक (thematic) आणि व्हॅल्यू-बेस्ड (values-based) गुंतवणुकीच्या वाढत्या ट्रेंडचे प्रतीक आहे. पूर्वी, म्युच्युअल फंड आणि PMS उत्पादने मुख्यत्वे बाजारातील सर्वसाधारण वाढीवर लक्ष केंद्रित करत असत. पण आता, फंड हाऊसेस अशा लोकांसाठी विशेष पोर्टफोलिओ तयार करत आहेत ज्यांना त्यांच्या वैयक्तिक नैतिक मूल्यांशी जुळणाऱ्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करायची आहे.
मात्र, या दृष्टिकोनाचे काही तोटे देखील आहेत. संरक्षण क्षेत्रासारखे काही उद्योग, जे भारतीय बाजारात अलीकडील वर्षांमध्ये खूप वेगाने वाढले आहेत, त्यांना वगळल्यामुळे हा पोर्टफोलिओ निफ्टी ५० (Nifty 50) सारख्या इतर बेंचमार्क्सपेक्षा वेगळा परफॉर्म करू शकतो. गुंतवणूकदारांनी हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की हा फंड बाजाराला कोणत्याही परिस्थितीत हरवण्याचा प्रयत्न करत नाही, तर विशिष्ट नैतिक निकष पूर्ण करण्याचा त्याचा उद्देश आहे. जर वगळलेल्या क्षेत्रांनी चांगली कामगिरी केली, तर या पोर्टफोलिओचा परतावा बाजाराच्या सरासरी परताव्यापेक्षा कमी राहू शकतो.
PMS आणि म्युच्युअल फंडातील फरक
PMS स्ट्रॅटेजी आणि सामान्य म्युच्युअल फंड (Mutual Fund) यातील फरक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. PMS उत्पादनांसाठी सामान्यतः जास्त किमान गुंतवणूक रकमेची आवश्यकता असते, ज्यामुळे ते उच्च-नेट-वर्थ व्यक्तींसाठी (High-Net-Worth Individuals) अधिक योग्य ठरतात. यात अधिक केंद्रित पोर्टफोलिओ (concentrated portfolios) असतात, ज्यामुळे जास्त परतावा मिळण्याची शक्यता वाढते, पण त्याच वेळी जोखीम देखील वाढते.
HDFC AMC च्या अहवालानुसार, ३१ मार्चपर्यंत PMS विभागाने ₹10,573 कोटी च्या मालमत्तेचे व्यवस्थापन केले होते. हे त्यांच्या मोठ्या प्रमाणावरील ऑपरेशनचे संकेत देते, ज्यामुळे कंपनी सानुकूलित पोर्टफोलिओ व्यवस्थापित करण्यासाठी सक्षम आहे. या उत्पादनांमधील गुंतवणूकदार अनेकदा वैयक्तिक सेवा आणि विशिष्ट गुंतवणूक तत्त्वज्ञान शोधत असतात, जे ही नवीन ESG-केंद्रित स्ट्रॅटेजी पुरवण्याचा प्रयत्न करेल.
जोखीम आणि कामगिरीबाबत विचार
भारतात ESG गुंतवणुकीची चळवळ अजूनही विकासाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात आहे. अशा पोर्टफोलिओसाठी एक मोठे आव्हान म्हणजे 'ESG' कंपनी म्हणजे काय याची कोणतीही एकच, सार्वत्रिक व्याख्या नसणे. वेगवेगळ्या फंड मॅनेजर्सचे निकष वेगळे असू शकतात. गुंतवणूकदारांनी फंड मॅनेजर स्टॉक कसे निवडतो आणि ESG चे दावे कठोर डेटावर आधारित आहेत की केवळ वरवरच्या अहवालांवर, हे बारकाईने तपासले पाहिजे.
दुसरी गोष्ट म्हणजे फी स्ट्रक्चर (fee structure). PMS उत्पादनांमध्ये म्युच्युअल फंडांपेक्षा वेगळे व्यवस्थापन शुल्क (management fees) आणि कामगिरी-आधारित शुल्क (performance-based fees) असू शकतात, जे एकूण परतावा कमी करू शकतात. या पोर्टफोलिओच्या केंद्रित स्वरूपामुळे, गुंतवणूकदारांनी ब्रॉड-बेस्ड इंडेक्स फंडाच्या तुलनेत अधिक अस्थिरतेसाठी (volatility) तयार असले पाहिजे.
गुंतवणूकदारांनी काय पहावे?
या स्ट्रॅटेजीचा विचार करणाऱ्या गुंतवणूकदारांनी काही महत्त्वाच्या गोष्टींवर लक्ष ठेवावे. पहिले म्हणजे, फंडाची कामगिरी संबंधित बेंचमार्क्सच्या तुलनेत कशी आहे हे तपासा. विशिष्ट क्षेत्रांना वगळल्यामुळे, त्याची तुलना सामान्य इंडेक्सशी करणे दिशाभूल करणारे ठरू शकते; त्याऐवजी, इतर ESG-केंद्रित फंडांशी किंवा समान वगळण्यांचे अनुकरण करणाऱ्या सानुकूलित इंडेक्सशी तुलना करणे अधिक योग्य ठरेल.
दुसरे म्हणजे, पोर्टफोलिओमधील स्टॉक बदलांच्या दरावर (churn rate) लक्ष द्या. कठोर गव्हर्नन्स आणि नैतिक मानकांवर लक्ष केंद्रित करणारा पोर्टफोलिओ, कंपन्या निकष पूर्ण करू शकल्या नाहीत तर अधिक वारंवार बदलांची मागणी करू शकतो. शेवटी, पोर्टफोलिओच्या रचनेबद्दल व्यवस्थापनाच्या टिप्पण्यांवर लक्ष ठेवा. ESG क्षेत्र जसजसे वाढत जाईल, तसतसे फंड मॅनेजर या कठोर वगळण्या कायम ठेवत बाजारातील बदलांशी कसे जुळवून घेतात हे दीर्घकालीन मूल्यांकनासाठी महत्त्वपूर्ण ठरेल.