सरकारने Kisan Credit Card (KCC) आणि PM MUDRA Yojana च्या क्रेडिट लिमिटला आता UPI फ्रेमवर्कशी जोडले आहे. यामुळे शेतकरी आणि लघू उद्योजकांना थेट मर्चंट पेमेंट करणे सोपे होणार आहे. तसेच, नवीन अँड्रॉइड-आधारित ATM सुद्धा बाजारात येत आहेत, ज्याद्वारे झटपट कार्ड मिळेल.
वित्त सेवा विभागाने (Department of Financial Services) आता अधिकृतपणे KCC आणि MUDRA लोनला 'Credit Line on UPI' शी जोडले आहे. या निर्णयामुळे आता शेतकऱ्यांना आणि छोट्या व्यापाऱ्यांना रोख रक्कम काढण्याची किंवा बँकेत जाण्याची गरज नाही. ते थेट UPI द्वारे मर्चंट पेमेंट करू शकतील. भारतात सध्या 7.7 कोटी KCC खाती आणि 57 कोटी MUDRA लोन खाती सक्रिय आहेत, त्यामुळे या निर्णयाचा मोठा फायदा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला होईल.
बँकिंग व्यवस्थेत मोठा बदल
State Bank of India, Bank of Baroda आणि Punjab National Bank सारख्या सरकारी बँकांनी ही सुविधा राबवण्यास सुरुवात केली आहे. यामुळे बँकांचा रोख हाताळण्याचा खर्च कमी होईल आणि कर्जाच्या वापराचे ट्रॅकिंग करणे अधिक सुलभ होईल. गुंतवणूकदारांनी येत्या तिमाहीत या डिजिटल वापरामुळे बँकांच्या कार्यक्षमतेत होणारी सुधारणा तपासणे आवश्यक आहे.
आधुनिक ATM चे आगमन
केवळ UPI नाही, तर आता अँड्रॉइड-आधारित ATM देखील येणार आहेत. यात झटपट RuPay डेबिट आणि क्रेडिट कार्ड मिळेल, तसेच बायोमेट्रिकद्वारे पैसे जमा करण्याची सोय असेल. Airtel Payments Bank आणि Slice सारख्या संस्था या तंत्रज्ञानाचा विचार करत आहेत.
PSU बँकांच्या शेअर्सवर दबाव का?
ही डिजिटल प्रगती सकारात्मक असली तरी, PSU बँकांच्या शेअर्समधील घसरण वेगळ्या कारणांमुळे आहे. स्टेक-सेल (Stake-sale) आणि NSE IPO च्या बातम्यांमुळे गुंतवणूकदार सावध आहेत. या पॉलिसी निर्णयाला शेअर बाजारातील सध्याच्या अस्थिरतेशी जोडून पाहू नका, असे संकेत तज्ज्ञ देत आहेत.