भारतात सोनं तारण ठेवून कर्ज घेण्याचं प्रमाण वाढलं आहे. क्रेडिट कार्डसारख्या पारंपरिक कर्जांपेक्षा हे गोल्ड लोन्स अधिक सोपे आणि जलद उपलब्ध होत असल्याने नागरिक या पर्यायाकडे वळत आहेत.
कर्जदारांचा कल गोल्ड लोनकडे
भारतीय ग्राहक कर्जाच्या बाबतीत एक नवा ट्रेंड अनुभवत आहेत. क्रेडिट कार्ड्स आणि इतर वैयक्तिक कर्जांसारख्या पारंपरिक मार्गांना मागे टाकत, 'गोल्ड लोन' म्हणजेच सोनं तारण ठेवून दिलेलं कर्ज घेण्याकडे ग्राहकांचा कल वाढला आहे. याचं मुख्य कारण म्हणजे सोप्या अटी आणि जलद मंजूरी.
गोल्ड लोन का ठरतंय लोकप्रिय?
गोल्ड लोनची लोकप्रियता वाढण्यामागे अनेक कारणं आहेत. सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे, यासाठी जास्त कागदपत्रं लागत नाहीत आणि क्रेडिट हिस्ट्री तपासण्याची प्रक्रियाही गुंतागुंतीची नसते. सोनं तारण ठेवून कर्जदारांना काही तासांतच पैसे मिळतात. ज्यांना तात्काळ पैशांची गरज आहे, त्यांच्यासाठी हा एक उत्तम पर्याय ठरतोय.
बँकांसाठी फायदेशीर मॉडेल
बँका आणि नॉन-बँकिंग फायनान्शियल कंपन्या (NBFCs) यांच्यासाठी गोल्ड लोन एक सुरक्षित पर्याय आहे. कारण यात सोनं तारण असल्याने कर्जाचा धोका कमी असतो. यामुळे बँका आणि NBFCs त्यांच्या रिटेल पोर्टफोलिओचा विस्तार करत आहेत. मात्र, सोन्याच्या किमतीतील चढ-उतार बँकांसाठी चिंतेचा विषय ठरू शकतो. सोन्याचे दर घसरल्यास, त्यांना कर्जाचं प्रमाण (Loan-to-Value ratio) सांभाळावं लागेल.
बदलती कर्जदारांची वर्गवारी
या वाढत्या मागणीमध्ये महिला कर्जदारांचा सहभाग लक्षणीय आहे. अनेक महिला त्यांच्याकडील सोनं वापरून वैयक्तिक किंवा व्यवसायाच्या गरजांसाठी आर्थिक मदत मिळवत आहेत. यातून गोल्ड लोन्स केवळ तात्काळ पैशांचा स्रोत म्हणून नव्हे, तर अनेक दुर्लक्षित घटकांना बँकिंग प्रणालीत आणण्याचा मार्ग ठरत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचं?
बँकिंग आणि फायनान्स क्षेत्रात गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी काही गोष्टींवर लक्ष ठेवणं गरजेचं आहे. प्रमुख NBFCs आणि बँकांच्या गोल्ड लोन पोर्टफोलिओमध्ये होणारी वाढ, त्यांची कार्यक्षमता आणि नफा मार्जिन यावर लक्ष ठेवावं लागेल. भारतीय रिझर्व्ह बँकेकडून (RBI) कर्ज-ते-मूल्य (Loan-to-Value) गुणोत्तर किंवा सोनं साठवण्यासंबंधीचे नवीन नियम लागू झाल्यास, त्याचा कंपन्यांच्या कामकाजावर परिणाम होऊ शकतो.