सोन्याच्या किमती **₹1.82 लाखांवरून** घसरून आता **₹1.53 लाखांपर्यंत** (प्रति 10 ग्रॅम) आल्या आहेत. किमतीतील या पडझडीमुळे गोल्ड लोन घेतलेल्या ग्राहकांच्या चिंतेत भर पडली असून, बँकांकडून आता 'मार्जिन कॉल' (Margin Call) येण्याची शक्यता वाढली आहे.
सोन्याच्या किमतीत जानेवारीपासून मोठी घसरण झाली असून, याचा थेट फटका गोल्ड लोन घेणाऱ्यांना बसत आहे. ऑक्टोबर 2026 पर्यंत सोन्याचे दर ₹1.53 लाख प्रति 10 ग्रॅमवर स्थिरावले आहेत. सोन्याचे गहाण मूल्य कमी झाल्यामुळे कर्जदारांना आता बँकांकडून अतिरिक्त रक्कम किंवा सोने जमा करण्याची मागणी (Margin Call) होऊ शकते.
लोन-टू-व्हॅल्यू (LTV) रेशोचा धोका
गोल्ड लोनमध्ये सर्वात महत्त्वाचा असतो तो LTV रेशो. जर तुम्ही ₹10 लाखांचे सोने गहाण ठेवून ₹7 लाखांचे कर्ज घेतले असेल, तर तुमचा LTV 70% होतो. रिझर्व्ह बँक (RBI) नुसार, हे प्रमाण ठराविक मर्यादेच्या वर जाताच बँका किंवा NBFCs कडक पावले उचलतात. सोन्याचे भाव कमी झाल्यामुळे कर्जदाराचा LTV आपोआप वाढतो, ज्यामुळे बँक अतिरिक्त मार्जिनची मागणी करू शकते.
कोणाला जास्त धोका?
सर्वात मोठा धोका 'बुलेट रिपेमेंट' (Bullet Repayment) कर्ज घेतलेल्या ग्राहकांना आहे. यामध्ये मुद्दल आणि व्याज कर्जाच्या शेवटी द्यायचे असते, त्यामुळे कर्जाची रक्कम कमी होत नाही. याउलट, EMI भरणारे ग्राहक अधिक सुरक्षित आहेत, कारण दर महिन्याला मुद्दल कमी झाल्यामुळे त्यांचा LTV रेशो नियंत्रित राहतो.
लिलावाचा धोका टाळण्यासाठी काय करावे?
जर कर्जदाराने वेळेवर वाढीव मार्जिन किंवा रोख रक्कम जमा केली नाही, तर बँकांना कायदेशीररित्या गहाण ठेवलेले दागिने लिलावात काढण्याचा अधिकार आहे. त्यामुळे सध्याच्या अस्थिर बाजार स्थितीत, तुमच्या लोनच्या अटी पुन्हा एकदा तपासून घेणे आणि बँकेशी संपर्कात राहणे अत्यंत गरजेचे आहे.