GIFT IFSC मधील इंटरनॅशनल बँकिंग युनिट्सनी RBI च्या विशेष स्वॅप सुविधेअंतर्गत **$52.82 अब्ज** इतकी मोठी रक्कम वितरित केली आहे. ही सुविधा आता बंद झाली असली, तरी भारताच्या जागतिक वित्त बाजारातील वाढत्या महत्त्वाची ही एक मोठी खूण आहे.
गुजरातस्थित GIFT IFSC ने आपल्या बँकिंग ऑपरेशन्समध्ये मोठी झेप घेतली आहे. ३१ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत, येथील २० इंटरनॅशनल बँकिंग युनिट्सनी (IBUs) RBI च्या FCNR(B) डिपॉझिट्ससाठी असलेल्या विशेष स्वॅप सुविधेचा लाभ घेत $52.82 अब्ज वितरित केले आहेत. ही रक्कम मंजुर करण्यात आलेल्या $54.02 अब्जांच्या एकूण मर्यादेच्या जवळ पोहोचली आहे, ज्यावरून भारतीय संस्थांची परकीय चलनाची गरज पूर्ण करण्यासाठी GIFT IFSC वर असलेला विश्वास दिसून येतो.
क्रॉस-बॉर्डर फायनान्सिंगमध्ये वाढ
केवळ स्वॅप सुविधेपुरतेच हे मर्यादित नसून, एप्रिल ते ऑगस्ट २०२६ या काळात बँकिंग युनिट्सनी एक्सटर्नल कमर्शियल बरोइंग्ज (ECBs) द्वारे $11.62 अब्ज उपलब्ध करून दिले आहेत. व्यवहारांचा वेग पाहता, एप्रिलमध्ये $1.54 अब्ज असलेली ही आकडेवारी ऑगस्टपर्यंत $3.54 अब्जांवर पोहोचली आहे. तसेच, IFSC एक्सचेंजवर बॉन्ड लिस्टिंगचा वेगही वाढला असून, भारतीय बँकांनी पाच महिन्यांत $11.12 अब्ज उभे केले आहेत. विशेष म्हणजे, यातील $9.17 अब्ज केवळ जुलै आणि ऑगस्टमध्ये उभे राहिले आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
GIFT IFSC आता केवळ एक कल्पना न राहता परकीय चलन जमा करण्यासाठी एक सक्षम माध्यम बनले आहे. यामुळे भारतीय बँकांना आणि कंपन्यांना जागतिक लिक्विडिटीचा फायदा घेणे सोपे झाले असून व्यवहारांचा खर्च कमी झाला आहे.
जोखीम आणि पुढील टप्पे
FCNR(B) स्वॅप विंडो बंद झाल्यामुळे आता बाजारपेठेला या केंद्राच्या स्वबळावरील कामगिरीवर अवलंबून राहावे लागेल. सिंगापूर किंवा दुबईसारख्या प्रस्थापित केंद्रांच्या तुलनेत GIFT IFSC किती स्पर्धात्मक ठरते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. दरम्यान, ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत ECB आणि परकीय चलन कर्ज सुविधा सुरू राहणार आहे. जागतिक व्याजदर आणि मॅक्रोइकॉनॉमिक अस्थिरता यावर आगामी काळात लक्ष ठेवणे गुंतवणूकदारांसाठी गरजेचे असेल.