मुंबईतील Global Fintech Fest 2026 मध्ये 'Agentic AI' ची चर्चा जोरात आहे. आता सॉफ्टवेअर केवळ माहिती देणार नाही, तर कर्ज आणि पेमेंटसारख्या जटिल प्रक्रिया स्वतःहून हाताळणार आहे. गुंतवणूकदारांसाठी ही मोठी संधी असली तरी सायबर सुरक्षेची आव्हाने कायम आहेत.
मुंबईत सुरू झालेल्या Global Fintech Fest 2026 मध्ये आर्थिक क्षेत्राचे लक्ष आता 'Agentic AI' कडे लागले आहे. आतापर्यंत AI चा वापर फसवणूक ओळखण्यासाठी किंवा साध्या प्रश्नांची उत्तरे देण्यासाठी केला जात होता. मात्र, आता ही यंत्रणा स्वतःहून निर्णय घेऊ शकणार आहे. उदा. एखाद्या ग्राहकाचे कर्ज मंजूर करणे किंवा संपूर्ण पेमेंट प्रक्रिया स्वयंचलितपणे पूर्ण करणे, हे आता शक्य होणार आहे.
मूलभूत साधनांच्या पलीकडे झेप
बँकिंग आणि पेमेंट क्षेत्रात हा बदल वेगाने दिसून येत आहे. HDFC Bank सारख्या मोठ्या खासगी बँकांनी या स्वायत्त प्रणालींना हाताळण्यासाठी अंतर्गत फ्रेमवर्क तयार करण्यास सुरुवात केली आहे. हे तंत्रज्ञान सॉफ्टवेअरला ठराविक सुरक्षित चौकटीत ठेवून काम करण्यास मदत करते, जेणेकरून तांत्रिक चुका टाळता येतील.
FICCI आणि Boston Consulting Group च्या अहवालानुसार, या स्वायत्त प्रणालींमुळे क्रेडिट मंजुरीची प्रक्रिया अधिक जलद आणि वैयक्तिकृत होईल, ज्याचा थेट फायदा कंपन्यांना ऑपरेटिंग खर्च कमी करण्यासाठी होणार आहे.
ऑटोमेशन आणि धोक्याची घंटा
या तंत्रज्ञानासोबतच सुरक्षेचा प्रश्नही गंभीर बनला आहे. Reserve Bank of India (RBI) ने आपल्या जून 2026 च्या 'फायनान्शिअल स्टॅबिलिटी रिपोर्ट'मध्ये AI-आधारित सायबर हल्ल्यांवर चिंता व्यक्त केली आहे. जर या स्वायत्त सिस्टिममध्ये काही चूक झाली, तर त्याचा परिणाम मोठ्या प्रमाणावर होऊ शकतो.
सध्या उद्योगासमोर 'Human-in-the-loop' प्रणाली विकसित करण्याचे आव्हान आहे, जिथे सॉफ्टवेअर स्वतः काम करेल, पण महत्त्वाच्या निर्णयांवर मानवी नियंत्रण असेल. गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांच्या या तंत्रज्ञानातील प्रगतीसोबतच त्यांच्या सायबर सुरक्षा धोरणांकडेही लक्ष देणे गरजेचे आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
हा बदल अद्याप सुरुवातीच्या टप्प्यात आहे. ज्या कंपन्या या तंत्रज्ञानाचा वापर करताना सुरक्षा आणि नियमांचे पालन प्रभावीपणे करतील, त्यांनाच भविष्यात मार्केटमध्ये मोठी आघाडी मिळेल. येत्या काही तिमाहीत या सिस्टिम्स प्रत्यक्षात किती सुरक्षितपणे काम करतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.