UPI MDR लागू करण्याबाबत निर्माण झालेल्या संभ्रमामुळे ८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी Fintech कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण दिसून आली आहे. १ ऑक्टोबरला लागू होणारे नवीन शुल्क जानेवारी २०२७ पर्यंत पुढे ढकलले जाण्याची शक्यता असल्याने गुंतवणूकदार धास्तावले आहेत.
बाजारपेठेतील घसरण आणि कारणे
८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी भारतीय फिनटेक शेअर्सवर विक्रीचा दबाव स्पष्टपणे जाणवला. विशेषतः One 97 Communications (Paytm) आणि One MobiKwik Systems यांसारख्या मोठ्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये सकाळच्या सत्रात मोठी घसरण पाहायला मिळाली. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे १५ ऑक्टोबरला लागू होणारी UPI मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) ची नवी नियमावली जानेवारी २०२७ पर्यंत पुढे ढकलली जाण्याची दाट शक्यता.
प्रस्तावित शुल्क आणि महसूल मॉडेल
प्रस्तावित MDR फ्रेमवर्कनुसार, ₹२,००० पेक्षा जास्त रकमेच्या UPI ट्रान्झॅक्शनवर ०.४% शुल्क आकारण्याचे नियोजन होते. डिजिटल पेमेंट क्षेत्रात कमाई वाढवण्याच्या दृष्टीने हे पाऊल अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात होते. फिनटेक कंपन्यांचा व्यवसाय मोठ्या प्रमाणावर ट्रान्झॅक्शन व्हॉल्यूमवर अवलंबून असतो, त्यामुळे या शुल्कातून मिळणारा महसूल भविष्यातील नफ्यासाठी गेम-चेंजर ठरणार होता.
सण-उत्सवांचा हंगाम आणि मागणी
व्यापारी संघटनांनी सण-उत्सवाच्या काळात तांत्रिक अडचणी आणि अतिरिक्त शुल्काचा बोजा पडू नये, यासाठी NPCI कडे ही अंमलबजावणी पुढे ढकलण्याची विनंती केली आहे. या दबावतंत्रामुळेच मार्केटमध्ये आता regulatory ambiguity म्हणजेच धोरणात्मक संदिग्धता निर्माण झाली आहे.
गुंतवणूकदारांची प्रतीक्षा
सध्या NPCI आणि वित्त मंत्रालय या विनंतीवर विचार करत आहेत. येत्या काही दिवसांत यावर अधिकृत निर्णय अपेक्षित आहे. जोपर्यंत स्पष्टता येत नाही, तोपर्यंत पेमेंट एग्रीगेटर्सच्या नफ्याचे आकडे वर्तवणे गुंतवणूकदारांसाठी कठीण झाले आहे. त्यामुळे जोपर्यंत अधिकृत घोषणा होत नाही, तोपर्यंत या क्षेत्रात अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.