GST च्या कचाट्यात Fino Payments Bank चे CEO
Fino Payments Bank चे मॅनेजिंग डायरेक्टर आणि CEO ऋषि गुप्ता यांना सेंट्रल गुड्स अँड सर्व्हिसेस टॅक्स (CGST) आणि स्टेट गुड्स अँड सर्व्हिसेस टॅक्स (SGST) कायद्यांतर्गत अटक करण्यात आली आहे. व्यवसाय भागीदारांशी संबंधित काही प्रकरणांमध्ये ही कारवाई झाल्याचे समोर आले आहे. या घटनेमुळे आता अप्रत्यक्ष कर प्रणालीतील GST सक्तीच्या अधिकारांवर आणि त्यांच्या वापरावर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
'ओव्हररीच'ची चिंता आणि मंत्र्यांचा आढावा
उद्योग क्षेत्रातील एक अनुभवी नाव, मोहनदास पै यांनी या अटकेवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. त्यांनी याला GST सक्तीच्या अधिकारांचे 'ओव्हररीच' म्हटले आहे आणि अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांना यात हस्तक्षेप करण्याची विनंती केली आहे. एका नियमन असलेल्या बँकेच्या CEO ला त्यांच्या भागीदारांशी संबंधित प्रकरणात अटक होणे, हे GST कायद्यातील सुरक्षा उपायांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करते, असे पै यांनी म्हटले आहे. अर्थमंत्र्यांनी पै यांचे म्हणणे ऐकून घेतले असून, या प्रकरणाचा आढावा घेण्याचे आश्वासन दिले आहे. CGST कायद्यातील कलम 69 नुसार कर चुकवेगिरीसाठी अटक करण्याचे अधिकार दिले गेले असले, तरी नियमन असलेल्या संस्थांच्या प्रमुखांवर अशी कारवाई करणे हा संवेदनशील विषय आहे.
Fino Payments Bank च्या कामकाजावर परिणाम नाही
Fino Payments Bank ने मात्र स्पष्ट केले आहे की, CEO च्या अटकेचा त्यांच्या दैनंदिन कामकाजावर कोणताही परिणाम झालेला नाही. बँकेच्या मते, हे प्रकरण काही विशिष्ट व्यवसाय भागीदारांशी संबंधित आहे. तसेच, नेतृत्वात सातत्य राखण्यासाठी बँकेच्या बोर्डाने मुख्य वित्तीय अधिकारी (CFO) यांना अंतरिम प्रमुखाची (Interim CEO) जबाबदारी सोपवली आहे. कंपनीचे धोरणात्मक उद्दिष्ट्ये आणि नफ्याचे लक्ष्य यावर याचा परिणाम होणार नाही, असा विश्वास बँकेने व्यक्त केला आहे. २८ फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत, Fino Payments Bank चे बाजार भांडवल (Market Capitalization) अंदाजे ₹5,500 कोटी आहे आणि शेअरची किंमत सुमारे ₹320 च्या आसपास आहे. गेल्या आठवड्यात शेअरमध्ये सुमारे 2% ची किरकोळ घसरण पाहायला मिळाली होती.
प्रतिस्पर्ध्यांशी तुलना आणि जोखमीचे घटक
पेमेंट बँकिंग क्षेत्रात Fino Payments Bank एक मजबूत स्थितीत आहे, परंतु तिचे P/E गुणोत्तर सुमारे 45x आहे, जे काही पारंपारिक बँका आणि लहान वित्त बँकांच्या तुलनेत जास्त आहे. उदाहरणार्थ, AU Small Finance Bank चा P/E गुणोत्तर सुमारे 30x आहे आणि तिचे बाजार भांडवल ₹40,000 कोटी पेक्षा जास्त आहे. या नव्या कायदेशीर प्रकरणामुळे Fino Payments Bank साठी काही अतिरिक्त जोखमीचे घटक निर्माण झाले आहेत. नियामक चौकशी वाढण्याची किंवा व्यवसाय भागीदारांच्या व्यवहारांवर अधिक तपास होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे अनिश्चितता वाढू शकते.
भविष्यातील वाटचाल आणि बाजाराचा कल
विश्लेषकांचे मत विभागलेले आहे. काही विश्लेषक Fino च्या डिजिटल पोहोच आणि नफ्याच्या क्षमतेमुळे सकारात्मक आहेत आणि त्यांनी ₹350-400 पर्यंतचे लक्ष्य (Target Price) दिले आहे. मात्र, CEO च्या अटकेमुळे ही परिस्थिती गुंतवणूकदारांच्या विश्वासावर परिणाम करू शकते. अर्थमंत्र्यांकडून GST सक्तीच्या अधिकारांवर होणाऱ्या पुनरावलोकनाचा निकाल महत्त्वाचा ठरणार आहे. यातून नवीन नियम किंवा स्पष्टीकरणे आल्यास त्याचा Fino Payments Bank च्या भविष्यावर परिणाम होऊ शकतो. अशा प्रकारच्या घटनांमुळे बाजारात तात्काळ 3% पर्यंतची घसरण दिसू शकते, त्यानंतर सावधगिरीचा काळ येतो.