FCNR ठेवींच्या आक्रमक संकलनामुळे खाजगी बँकांच्या नेट इंटरेस्ट मार्जिनवर (NIM) मोठा ताण आला आहे. ही अतिरिक्त तरलता कर्जाच्या स्वरूपात वळवण्यात अपयश आल्याने सप्टेंबर तिमाहीत नफ्यावर परिणाम झाला आहे.
भारतीय खाजगी क्षेत्रातील बँकांसाठी सप्टेंबर तिमाही आव्हानात्मक ठरली आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे 'फॉरेन करन्सी नॉन-रेसिडेंट बँक' (FCNR(B)) ठेवींचे केलेले आक्रमक संकलन. या ठेवींमुळे बँकांचा बेस तर वाढला, पण हा पैसा वेळेत कर्ज स्वरूपात गुंतवता न आल्याने बँकांच्या नफ्यावर (Net Interest Margin) थेट परिणाम झाला आहे.
बँकांची कामगिरी आणि आकडेवारी
या स्पर्धेत Kotak Mahindra Bank ला सर्वाधिक फटका बसला असून, त्यांचे मार्जिन वार्षिक आधारावर 44 बेस पॉइंट्सने घसरून 4.1 टक्क्यांवर आले आहे. त्यापाठोपाठ Axis Bank चे मार्जिन 37 बेस पॉइंट्सने घटले आहे. HDFC Bank आणि ICICI Bank वरही दबाव असून, अनुक्रमे 14 आणि 12 बेस पॉइंट्सची घट नोंदवली गेली आहे.
याउलट, सरकारी बँकांनी या काळातही चांगली कामगिरी केली आहे. Union Bank of India आणि Central Bank of India ने मार्जिनमध्ये वाढ दर्शवली आहे, तर Bank of India च्या मार्जिनमध्ये केवळ 6 बेस पॉइंट्सची किरकोळ घट झाली आहे. याचे कारण म्हणजे सरकारी बँकांकडील FCNR(B) ठेवींचे प्रमाण त्यांच्या एकूण ठेवींच्या केवळ 2 ते 2.5 टक्के होते, तर खाजगी बँकांकडे हे प्रमाण 7.5 ते 10 टक्के इतके जास्त होते.
भविष्यातील वाटचाल
बँक व्यवस्थापनाच्या मते, हा एक तात्पुरता टप्पा आहे. आता हे जमा झालेले फंड लिक्विडिटी पूलधून बाहेर काढून उच्च व्याज दर असलेल्या कर्जाच्या खात्यांमध्ये आणि रेपो-लिंक्ड मालमत्तेमध्ये वळवले जात आहेत. डिसेंबर तिमाहीपासून परिस्थिती सुधारण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. गुंतवणूकदारांसाठी आता महत्त्वाचे हे असेल की, बँका किती वेगाने या निष्क्रिय पैशाचे रूपांतर उत्पन्न देणाऱ्या मालमत्तेत करतात.