सप्टेंबर महिन्यात डिजिटल मर्चंट पेमेंट्समध्ये **०.८ टक्क्यांची** घट होऊन ते **₹११.४ लाख कोटींवर** आले आहेत. सणांच्या तारखांमधील बदलामुळे ही घट झाली असून, ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरमध्ये व्यवहारांत मोठी वाढ होण्याचा अंदाज Equirus Securities ने वर्तवला आहे.
सप्टेंबर महिन्यात भारतीय डिजिटल मर्चंट पेमेंट्समध्ये अल्पशी घट दिसून आली आहे. एकूण व्यवहार ०.८ टक्क्यांनी खाली येऊन ₹११.४ लाख कोटींवर स्थिरावले आहेत. Equirus Securities च्या विश्लेषकांच्या मते, ही घसरण ग्राहकांच्या मागणीत झालेली घट नसून, केवळ सणांच्या कॅलेंडरमधील बदलामुळे (Timing Mismatch) झालेली एक तात्पुरती स्थिती आहे. दिवाळीसारखे मोठे सण यंदा लांबणीवर पडल्यामुळे, ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरच्या आकडेवारीत मोठा उलाढाल दिसून येईल.
UPI चा दबदबा कायम
डिजिटल पेमेंट्सच्या क्षेत्रात UPI ने आपले वर्चस्व घट्ट राखले आहे. सप्टेंबरमध्ये UPI चा मार्केट शेअर ७७.६ टक्क्यांवर पोहोचला आहे. मासिक चढ-उतारांनंतरही UPI P2M व्यवहारांत वर्ष-दर-वर्ष २३.३ टक्क्यांची मजबूत वाढ नोंदवण्यात आली आहे. छोट्या व्यवहारांसाठी लोक आता रोख रकमेऐवजी UPI लाच पसंती देत असल्याचे हे स्पष्ट लक्षण आहे.
कार्ड्सच्या वापरात घट
UPI च्या तुलनेत कार्ड्सचा वापर कमी होत आहे. सप्टेंबरमध्ये क्रेडिट कार्डचा खर्च ₹२.०४ लाख कोटी इतका होता, जो गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ५.९ टक्क्यांनी कमी आहे. डेबिट कार्ड्सची स्थिती अधिक बिकट असून, त्यात मासिक ७.३ टक्के आणि वार्षिक ७.६ टक्क्यांची घट झाली आहे. सध्या ग्राहक दैनंदिन गरजांसाठी UPI चा वापर करत आहेत, तर मोठ्या खरेदीसाठीच क्रेडिट कार्ड्सचा उपयोग केला जात आहे. ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर क्रेडिट कार्डचा ६२ टक्के वापर होत असून, प्रति कार्ड सरासरी खर्च ₹१०,०६१ इतका आहे, तर प्रत्यक्ष दुकानांमध्ये हा खर्च ₹६,२०४ इतका मर्यादित आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी UPI व्यवहारांची वाढ ही डिजिटल उपभोग मजबूत असल्याचे संकेत देते. मात्र, क्रेडिट कार्डवरील खर्च कमी होणे हे बँकांसाठी चिंतेचे ठरू शकते. सणासुदीच्या काळात व्यवहारांत वाढ होईलच, परंतु नियामक बदल आणि कमी खर्चाच्या UPI पर्यायांमुळे वित्तीय संस्थांच्या प्रॉफिट मार्जिनवर काय परिणाम होतो, याकडे बाजाराचे लक्ष असेल.