बिहारच्या नियमांमुळे मार्केटमध्ये खळबळ!
बिहार सरकारने मायक्रोफायनान्स संस्थांसाठी (MFI) एक कठोर नवीन विधेयक, 'Micro Finance Institutions (Regulation of Money Lending and Prevention of Coercive Actions) Bill, 2026' मंजूर केले आहे. या विधेयकामुळे बाजारात मोठी उलथापालथ झाली असून, Utkarsh Small Finance Bank, Fusion Finance आणि L&T Finance या कंपन्यांचे शेअर्स घसरले. Utkarsh Small Finance Bank चा शेअर 3.1% घसरून ₹14.35 वर आला, तर Fusion Finance 10% कोसळून ₹184.73 वर पोहोचला. L&T Finance च्या शेअरमध्येही 3.2% ची घसरण होऊन तो ₹290.35 वर स्थिरावला.
कर्जाचे नियम कडक, बुडणाऱ्या कर्जांचा धोका वाढला
या नवीन नियमांनुसार, सर्व MFI कंपन्यांना राज्य सरकारकडे नोंदणी करणे बंधनकारक असणार आहे, जरी त्या RBI च्या नियमांखाली येत असल्या तरी. तसेच, कर्जावरील व्याजाचा दर मुद्दलाच्या 100% पेक्षा जास्त नसावा आणि एका कर्जदाराला जास्तीत जास्त दोन MFI कडूनच कर्ज घेता येईल, असे नियम यात आहेत. IIFL च्या विश्लेषकांनी इशारा दिला आहे की, या धोरणात्मक बदलांमुळे कर्ज बुडण्याचे (loan delinquencies) प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढू शकते. कर्नाटक राज्यात 2025 मध्ये अशाच प्रकारचे विधेयक आल्यानंतर, 30 दिवसांपेक्षा जास्त थकीत कर्जाचे (PAR) प्रमाण अवघ्या दोन तिमाहीत तिप्पट झाले होते. त्यामुळे बिहारमध्येही 5% ते 45% पर्यंत कर्जे थकीत होण्याचा धोका IIFL ने वर्तवला आहे.
कंपन्यांचे मोठे एक्सपोजर, धोक्यात वाढ
या कंपन्यांचा बिहारमधील व्यवसाय मोठा असल्याने बाजाराची प्रतिक्रिया अधिक तीव्र आहे. बिहार हे MFI उद्योगासाठी सर्वात मोठे मार्केट असून, देशभरातील एकूण व्यवसायाच्या 15% वाटा एकट्या बिहारचा आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, येथील 13% कर्जदार एकापेक्षा जास्त MFI कडून कर्ज घेतात. Utkarsh Small Finance Bank चा 46% व्यवसाय बिहारमध्ये केंद्रित आहे. L&T Finance चे 17% आणि Fusion Finance चे 19% MFI व्यवसाय बिहारमधून येतात. त्यामुळे, कर्जदारांवर दबाव आल्यास या कंपन्यांसाठी धोक्याचे प्रमाण वाढले आहे.
मूल्यांकनावर प्रश्नचिन्ह, विश्लेषकांची सावध भूमिका
या शेअरच्या किमतीत झालेल्या घसरणीनंतर, काही कंपन्यांच्या मूल्यांकनावरही प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. 26 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत Utkarsh Small Finance Bank चा P/E रेशो -2.72 होता, तर Fusion Finance चा -11.64 होता. L&T Finance चा P/E 26.73 असला तरी, त्यांच्या बिहारमधील मोठ्या एक्सपोजरमुळे तेही संशयाच्या भोवऱ्यात आहेत. IIFL ने अशा MFI कंपन्यांबद्दल सावध राहण्याचा सल्ला दिला आहे, कारण त्यांचा वाढीचा वेग आणि नफा कमी होण्याची शक्यता आहे. MarketsMojo ने Utkarsh Small Finance Bank ला 'Strong Sell' रेटिंग दिली आहे, तर L&T Finance च्या शेअरला अलीकडेच 'Buy' रेटिंग मिळाली असली तरी, बिहारमधील स्थिती चिंतेचा विषय आहे.