फिचने बँक ऑफ महाराष्ट्राच्या रेटिंगमध्ये का केली वाढ?
फिच रेटिंग्सने नुकत्याच जाहीर केलेल्या अहवालात बँक ऑफ महाराष्ट्राच्या (Bank of Maharashtra) लॉन्ग-टर्म इश्यूअर डिफॉल्ट रेटिंग (IDR) ला 'BBB-' वर स्थिर आउटलूकसह कायम ठेवले आहे. मात्र, सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे बँकेची व्हिबिलिटी रेटिंग (VR) 'bb-' वरून सुधारून 'bb' करण्यात आली आहे. यासोबतच, बँकेची गव्हर्नमेंट सपोर्ट रेटिंग (GSR) 'bbb-' आणि शॉर्ट-टर्म IDR 'F3' वर कायम ठेवण्यात आली आहे.
मुख्य मुद्दा: VR मधील ही वाढ बँकेच्या स्वतःच्या आर्थिक क्षमतेतील सुधारणा दर्शवते. याचा अर्थ, बाह्य मदतीशिवायही बँक जोखीम व्यवस्थापित करण्यास अधिक सक्षम झाली आहे.
या रेटिंमध्ये वाढ होण्यामागे काय कारण आहे?
फिचच्या मते, बँक ऑफ महाराष्ट्राचे रिस्क प्रोफाइल (Risk Profile) लक्षणीयरीत्या सुधारले आहे. बँकेची लहान आणि विखुरलेल्या ग्राहकांपर्यंत पोहोच (franchise in granular loans) आणि मजबूत झालेले रिस्क मॅनेजमेंट फ्रेमवर्क (Risk Management Framework) हे या सुधारणेमागील प्रमुख कारणं आहेत. तसेच, भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) नियमांमधील सुधारणा आणि मजबूत नियामक वातावरण यांचाही सकारात्मक परिणाम दिसून येत आहे.
मागील अहवाल आणि सध्याची स्थिती
मार्च 2023 मध्ये झालेल्या मागील पुनरावलोकनानंतर, फिचने बँकेचे IDR 'BBB-' आणि VR 'bb-' ठेवले होते. गेल्या काही वर्षांपासून, विशेषतः FY25 पर्यंत, बँक ऑफ महाराष्ट्रने आपल्या ताळेबंदात (balance sheet) सुधारणा करण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे, ज्यामुळे मालमत्तेची गुणवत्ता (asset quality) आणि नफा (profitability) या दोन्हीमध्ये सातत्यपूर्ण वाढ दिसून आली आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय बदलले?
- अंतर्गत क्षमता वाढली: 'bb' VR रेटिंगमुळे बँकेची स्वतःची क्रेडिट क्षमता अधिक मजबूत झाली आहे.
- गुंतवणूकदारांचा विश्वास: रेटिंगमधील सुधारणा गुंतवणूकदारांचा बँकेवरील विश्वास वाढवू शकते, ज्यामुळे भांडवल उभारणीत (capital raising) मदत मिळू शकते.
- जोखीम कमी: फिच आता बँकेला पूर्वीपेक्षा कमी जोखमीचे मानते, जे एक सकारात्मक संकेत आहे.
बँकेसमोरील धोके (Risks)
- सार्वभौम रेटिंगचा प्रभाव: जर भारताचे सार्वभौम (sovereign) रेटिंग कमी झाले, तर त्याचा थेट परिणाम बँक ऑफ महाराष्ट्राच्या IDR आणि GSR वर होऊ शकतो.
- रिस्क प्रोफाइलमध्ये घट: जर बँकेच्या रिस्क प्रोफाइलमध्ये पुन्हा घट झाली, तर VR रेटिंगवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
आर्थिक आकडेवारी (Financial Metrics)
- 9MFY26 अखेर बँकेचे इम्पेअर्ड-लोन प्रमाण (impaired-loan ratio) 1.6% होते.
- 9MFY26 अखेर बँकेचे OP/RWA प्रमाण 3.7% होते.
- 9MFY26 अखेर CET1 रेशो 15.6% इतका मजबूत राखला गेला.
- 9MFY26 अखेर लिक्विडिटी कव्हरेज रेशो (liquidity coverage ratio) 116% इतका चांगला होता.
पुढे काय अपेक्षित आहे?
गुंतवणूकदार आता या गोष्टींवर लक्ष ठेवतील की, सुधारित आर्थिक कामगिरी आणि नियामक वातावरण किती काळ टिकते, ज्यामुळे VR रेटिंगमध्ये आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. तसेच, भारताच्या सार्वभौम रेटिंगमधील बदल आणि बँकेच्या ताळेबंदातील सातत्यपूर्ण मजबूती यावरही लक्ष ठेवले जाईल.
