डिजिटल फसवणुकीच्या वाढत्या धोक्यांना तोंड देण्यासाठी बंधन बँकेने प्रसिद्ध चित्रपट दिग्दर्शक रोहित शेट्टी यांच्यासोबत मिळून 'सायबर कॉप' ही राष्ट्रीय जनजागृती मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेद्वारे नागरिकांना आर्थिक व्यवहार करताना पडताळणी करण्यास सांगितले जात आहे, कारण भारतात डिजिटल फसवणुकीचे प्रमाण **7.1%** आहे, जे जागतिक सरासरी **3.8%** च्या जवळजवळ दुप्पट आहे.
बंधन बँकेची 'सायबर कॉप' मोहीम
डिजिटल जगात होणाऱ्या आर्थिक फसवणुकीविरुद्ध लढण्यासाठी बंधन बँकेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. बँकेने 'सायबर कॉप' नावाची एक देशव्यापी मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेत प्रसिद्ध बॉलिवूड दिग्दर्शक रोहित शेट्टी यांचे सहकार्य घेतले आहे.
या 'सायबर कॉप' मोहिमेचा मुख्य उद्देश लोकांना डिजिटल व्यवहार अधिक सुरक्षितपणे कसे करावेत याबद्दल जागरूक करणे हा आहे. 'कॉप युनिव्हर्स' (Cop Universe) ची थीम वापरून, बँक सायबर सुरक्षेविषयीची क्लिष्ट माहिती सोप्या पद्धतीने लोकांपर्यंत पोहोचवणार आहे. नागरिकांना तीन सोप्या पायऱ्यांचे पालन करण्यास सांगितले जात आहे: कोणतीही कृती करण्यापूर्वी थांबा, माहितीची पडताळणी करा आणि संशयास्पद घडामोडींची तक्रार करा.
सायबर गुन्हेगारीचा वाढता धोका
भारतात सायबर गुन्हेगारीच्या घटनांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. नॅशनल सायबर क्राईम रिपोर्टिंग पोर्टलच्या आकडेवारीनुसार, 2025 मध्ये नागरिकांनी सुमारे ₹22,495 कोटी गमावले असून, 24 लाखांहून अधिक तक्रारी नोंदवल्या गेल्या आहेत. नवीन तंत्रज्ञान आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समुळे ऑनलाइन स्कॅम अधिक अत्याधुनिक बनले आहेत, ही बँकिंग क्षेत्रासाठी चिंतेची बाब आहे. बायोCatch च्या एका सर्वेक्षणात असे दिसून आले आहे की 84% भारतीय बँकिंग अधिकाऱ्यांनी गेल्या वर्षभरात फसवणुकीमुळे होणारे नुकसान वाढल्याचे सांगितले आहे. यातून अशा शैक्षणिक प्रयत्नांची निकड स्पष्ट होते.
भारतातील डिजिटल असुरक्षिततेचे आकडे
TransUnion च्या H1 2026 Top Fraud Trends Report नुसार, 2025 मध्ये भारतात सर्व व्यवहारांमध्ये संशयास्पद डिजिटल फसवणुकीचा दर 7.1% पर्यंत पोहोचला. हा दर जागतिक सरासरी 3.8% पेक्षा खूपच जास्त आहे. हे दर्शवते की भारताची डिजिटल पेमेंट प्रणाली वेगाने वाढत असली तरी, आर्थिक सुरक्षेच्या दृष्टीने हा एक उच्च-जोखीम असलेला क्षेत्र आहे.
बंधन बँकेसाठी, ही मोहीम तिच्या कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR) कार्यक्रमाचा भाग आहे. या उपक्रमामुळे सार्वजनिक विश्वास आणि सुरक्षितता वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे. तसेच, डिजिटल पायाभूत सुविधा सुरक्षित ठेवण्यासाठी बँकांवर येणारा दबावही यातून दिसून येतो. गुंतवणूकदार यासारख्या सुरक्षा उपायांमुळे ग्राहक विश्वास, ब्रँडची दीर्घकालीन प्रतिष्ठा आणि फसवणूक प्रतिबंधाशी संबंधित खर्च व्यवस्थापित करण्याची बँकेची क्षमता यावर काय परिणाम होतो यावर लक्ष ठेवू शकतात. आगामी तिमाहीत फसवणुकीच्या तक्रारींचे प्रमाण आणि ग्राहक सुरक्षा प्रोटोकॉलची प्रभावीता यावर सतत लक्ष ठेवणे हे या मोहिमांच्या यशाचे मुख्य निर्देशक असेल.
