गोल्ड लोन क्षेत्रात आता धोक्याची घंटा वाजली आहे. Bajaj Finance ने वाढत्या थकबाकीमुळे काही शॉर्ट-टर्म उत्पादने बंद केली आहेत, तर Piramal Finance ने कर्जदारांवरील वाढत्या कर्जाच्या ओझ्याकडे लक्ष वेधले आहे.
गेल्या वर्षभरात सोन्यावरील कर्ज (Gold Loan) क्षेत्रात मोठी वाढ पाहायला मिळाली होती, मात्र आता या क्षेत्रात तणावाचे स्पष्ट संकेत दिसत आहेत. Bajaj Finance आणि Piramal Finance सारख्या बड्या NBFC कंपन्यांनी सावध पवित्रा घेत आपल्या कर्ज वाटप धोरणांमध्ये कडकपणा आणला आहे.
Bajaj Finance चा मोठा निर्णय
Bajaj Finance ने आपल्या शॉर्ट-टर्म गोल्ड लोन उत्पादनांवर बंदी घातली आहे. जुलै-सप्टेंबर तिमाहीत कंपनीच्या स्टेज २ आणि स्टेज ३ मालमत्तेमध्ये १५ बेसिस पॉईंट्सची वाढ नोंदवण्यात आली. म्हणजेच ३० दिवसांपेक्षा जास्त कालावधीचे थकीत कर्ज वाढल्यामुळे कंपनीने हे पाऊल उचलले आहे.
कर्जदारांचे बिघडलेले आर्थिक गणित
Piramal Finance च्या माहितीनुसार, सध्या गोल्ड लोन घेणारे ३५% ग्राहक आधीच इतर अनेक ठिकाणी कर्जाच्या जाळ्यात अडकलेले आहेत. एकाच वेळी अनेक कर्ज घेतल्यामुळे या ग्राहकांच्या आर्थिक परिस्थितीवर दबाव असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
क्षेत्राची स्थिती आणि आकडेवारी
ऑगस्ट २०२६ पर्यंत बँकांच्या गोल्ड लोनमध्ये ८३% वाढ होऊन ते ₹५.६ लाख कोटींवर पोहोचले आहे, तर बिगर-बँकिंग कंपन्यांचे कर्ज ६९% वाढीसह ₹३.६ ट्रिलियनवर गेले आहे. मात्र, चिंतेची बाब म्हणजे ₹४.७ ट्रिलियन इतके कर्ज अशा ग्राहकांना दिले गेले आहे, ज्यांची इतर ठिकाणची कर्जे आधीच ९० दिवसांपेक्षा जास्त कालावधीपासून थकीत आहेत.
वाढती महागाई आणि Reserve Bank of India (RBI) कडून येऊ शकणाऱ्या कडक नियमांमुळे आता या क्षेत्रातील कंपन्या केवळ व्हॉल्यूम वाढवण्यापेक्षा आपल्या 'लोन बुक'च्या गुणवत्तेवर भर देत आहेत.