बजाज ऑटोचे शेअर्स 24 जून रोजी ₹5,633 कोटींच्या बायबॅकसाठी Ex-Date होणार आहेत, तर JSW इन्फ्रास्ट्रक्चरने QIP द्वारे ₹7,503 कोटी उभारण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे.
दोन मोठ्या कंपन्यांचे मोठे निर्णय
भारतीय शेअर बाजारात सध्या दोन मोठ्या कंपन्यांच्या महत्त्वाच्या घडामोडींवर लक्ष केंद्रित केले आहे. एकीकडे, बजाज ऑटो (Bajaj Auto) कंपनी आपल्या तब्बल ₹5,633 कोटी च्या शेअर बायबॅकसाठी 24 जून रोजी Ex-Date होणार आहे. तर दुसरीकडे, JSW इन्फ्रास्ट्रक्चर (JSW Infrastructure) कंपनीने QIP (Qualified Institutional Placement) द्वारे ₹7,503 कोटी उभारण्याची प्रक्रिया अधिकृतपणे सुरू केली आहे. या घडामोडींमुळे कंपन्या आपल्या भांडवली रचनेत बदल करत असून भविष्यातील वाढीसाठी निधी उभारणी करत असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
बजाज ऑटोचा बायबॅक: Ex-Date समजून घ्या
बजाज ऑटोचा शेअर बायबॅक हा टेंडर रूट (Tender Route) द्वारे केला जात आहे. कंपनी ₹12,000 प्रति शेअर दराने शेअर्स परत विकत घेण्याची ऑफर देत आहे. गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात महत्त्वाची तारीख म्हणजे Ex-Date, जी 24 जून आहे. याचा अर्थ असा की, 24 जून रोजी किंवा त्यानंतर बजाज ऑटोचे शेअर्स खरेदी करणारे गुंतवणूकदार बायबॅकमध्ये भाग घेण्यास पात्र ठरणार नाहीत. फक्त या तारखेपूर्वी शेअर्स धारण केलेले आणि रेकॉर्ड डेटनुसार नोंदणीकृत असलेले शेअरहोल्डरच पात्र असतील.
बायबॅक प्रक्रिया 1 जुलै ते 7 जुलै दरम्यान चालणार आहे. अनेक गुंतवणूकदार प्रीमियम दराने बाहेर पडण्यासाठी बायबॅकमध्ये सहभागी होतात, परंतु अंतिम निकाल हा 'अॅक्सेप्टन्स रेशो' (Acceptance Ratio) वर अवलंबून असतो. जर अनेक शेअरहोल्डर्सनी अर्ज केला, तर कंपनीने स्वीकारलेल्या शेअर्सची टक्केवारी अपेक्षेपेक्षा कमी असू शकते.
JSW इन्फ्रास्ट्रक्चरचा QIP आणि निधी उभारणी
JSW इन्फ्रास्ट्रक्चरने ₹7,503 कोटी उभारण्याचा निर्णय हा पायाभूत सुविधा क्षेत्रासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. QIP ही एक पद्धत आहे, ज्याद्वारे लिस्टेड कंपनी पात्र संस्थात्मक खरेदीदारांना (Institutional Buyers) शेअर्स जारी करून भांडवल उभारते. यामध्ये बँका, म्युच्युअल फंड आणि विमा कंपन्यांसारख्या संस्थांचा समावेश असतो. या ₹7,503 कोटींपैकी ₹6,555 कोटी हे नवीन शेअर्स जारी करून उभारले जात आहेत. याचा अर्थ कंपनी हा पैसा आपल्या व्यवसायाच्या गरजांसाठी, जसे की पोर्ट क्षमता विस्तारणे किंवा कर्ज कमी करणे यासाठी वापरणार आहे. उर्वरित ₹948 कोटी हे सज्जन जिंदाल फॅमिली ट्रस्ट (Sajjan Jindal Family Trust) द्वारे विद्यमान शेअर्सची विक्री करून उभारले जात आहेत.
गुंतवणूकदारांच्या दृष्टिकोनातून, नवीन शेअर्स जारी केल्याने इक्विटी डायल्यूशन (Equity Dilution) होते, म्हणजेच कंपनीतील विद्यमान शेअरहोल्डर्सची मालकीची टक्केवारी थोडी कमी होते. यामुळे सुरुवातीला प्रति शेअर कमाईवर (EPS) दबाव येऊ शकतो, परंतु कंपनी या नवीन भांडवलाचा वापर व्यवसायाच्या वाढीसाठी किती प्रभावीपणे करते यावर त्याचे मूल्य अवलंबून असेल.
प्राथमिक बाजारातील संमिश्र चित्र
नवीन IPO च्या संदर्भात प्राथमिक बाजारात गुंतवणूकदारांकडून संमिश्र प्रतिसाद दिसून येत आहे. टर्टलमिन फिनटेक सोल्युशन्स (Turtlemint Fintech Solutions) ला 1.20 पट सबस्क्रिप्शन मिळाले, तर कॉर्डेलिया क्रूझ (Cordelia Cruises) चालवणार्या वॉटरवेज लीझर टुरिझम (Waterways Leisure Tourism) च्या IPO ला पहिल्या दिवशी फक्त 19% सबस्क्रिप्शन मिळाले. दुसरीकडे, अद्वित ज्वेल्स (Advit Jewels) च्या IPO ला पहिल्याच दिवशी पूर्ण सबस्क्रिप्शन मिळाले. यावरून असे दिसून येते की, गुंतवणूकदार कंपन्यांचे व्यवसाय मॉडेल, व्हॅल्युएशन आणि बाजारातील स्थिती पाहून निवडकपणे गुंतवणूक करत आहेत.
गुंतवणूकदारांनी पुढे काय पहावे?
बजाज ऑटोच्या बाबतीत, शेअरहोल्डर्स अंतिम 'अॅक्सेप्टन्स रेशो' आणि भविष्यातील भांडवली वाटपाच्या योजनांबद्दल व्यवस्थापनाच्या टिप्पणीवर लक्ष ठेवू शकतात. JSW इन्फ्रास्ट्रक्चरसाठी, कंपनीची भांडवली खर्चाची योजना आणि उभारलेल्या निधीचा वापर करून किती लवकर परतावा मिळवता येतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. IPO सेगमेंटमधील गुंतवणूकदार या कंपन्यांच्या अंतिम सबस्क्रिप्शन आकडेवारीचे आणि लिस्टिंगनंतरच्या कामगिरीचे मूल्यांकन करू शकतात.