Whalesbook
BSE चा नफा अचानक का वाढला?
BSE च्या आर्थिक निकालांनुसार, चालू आर्थिक वर्षाच्या तिसऱ्या तिमाहीत कंपनीच्या नफ्यात मोठी उसळी पाहायला मिळाली. याचा मुख्य आधार कंपनीच्या ट्रान्झॅक्शन चार्जेस (Transaction Charges) मध्ये झालेली जवळपास दुप्पट वाढ ठरली. या तिमाहीत ट्रान्झॅक्शन चार्जेस ₹953 कोटी पर्यंत पोहोचले, जे मागील वर्षीच्या तुलनेत लक्षणीय वाढ आहे. यामुळे कंपनीच्या एकूण ऑपरेशनल महसुलात 62% नी वाढ होऊन तो ₹1,244 कोटी झाला. विशेष म्हणजे, कंपनीचा नेट प्रॉफिट मार्जिन (Net Profit Margin) देखील मागील वर्षीच्या 26% वरून वाढून 45% वर पोहोचला आहे. ऑपरेशनल EBITDA मध्ये 211% ची वाढ होऊन तो ₹732 कोटी झाला, जी कंपनीची वाढलेली कार्यक्षमता दर्शवते.
शेअर बाजारातील सकारात्मक वातावरणही कारणीभूत
BSE ने सादर केलेल्या आकडेवारीनुसार, एकूण महसूल (Total Revenue) ₹1,334 कोटी वर पोहोचला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत 61% जास्त आहे [14]. ट्रान्झॅक्शन चार्जेस दुप्पट होऊन ₹511 कोटी वरून ₹953 कोटी झाले [Source A]. यामुळे कंपनीचा नेट प्रॉफिट 174% नी वाढून ₹602 कोटी झाला [6]. ऑपरेशनल EBITDA मध्ये 211% ची वाढ होऊन तो ₹732 कोटी झाला, तर मार्जिन 31% वरून 59% झाले [14]. या काळात शेअर बाजारातही सकारात्मक वातावरण होते, BSE सेन्सेक्स 0.58% नी वाढला होता, याचे श्रेय कंपन्यांचे उत्तम निकाल आणि परदेशी गुंतवणूकदारांच्या वाढत्या खरेदीला जाते [22].
BSE च्या वॅल्यूएशनवर (Valuation) प्रश्नचिन्ह?
BSE चा आर्थिक परफॉर्मन्स (Performance) उत्तम असला तरी, त्याच्या वॅल्यूएशनवर (Valuation) अनेक प्रश्नचिन्ह निर्माण होत आहेत. सध्या BSE चे मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) सुमारे ₹1.17 ते ₹1.21 लाख कोटी आहे. मागील १२ महिन्यांचा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) 60 च्या वर आहे [1, 4, 10]. यामुळे BSE हा निफ्टी ५० (P/E 22.8) आणि BSE सेन्सेक्स (P/E 23.1) यांसारख्या प्रमुख निर्देशांकांपेक्षा खूपच महाग वाटतो [17, 20]. BSE चा प्रतिस्पर्धी असलेल्या मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज ऑफ इंडिया (MCX) चा P/E रेशो जवळपास 64-66 च्या दरम्यान आहे, पण त्याचे मार्केट कॅपिटलायझेशन सुमारे ₹60,000-₹62,000 कोटी आहे [9, 11, 18]. अनेक विश्लेषक (Analysts) या शेअरवर 'बाय' (Buy) रेटिंग देत असले तरी, त्यांचे टार्गेट प्राईस (Target Price) सध्याच्या किमतीपेक्षा 4% ते 10% कमी असू शकतात [13, 29].
वाढीव वॅल्यूएशन आणि जोखीम (Risk)
BSE चा महसूल हा मुख्यत्वे ट्रान्झॅक्शन व्हॉल्यूमवर (Transaction Volume) अवलंबून असतो. जर शेअर बाजारातील व्यवहार कमी झाले, तर त्याचा थेट परिणाम कंपनीच्या कमाईवर होऊ शकतो. सध्या BSE चा P/E रेशो 65 पेक्षा जास्त आहे, जो सेन्सेक्स आणि निफ्टी ५० पेक्षा खूप जास्त आहे. जर वाढीचा वेग मंदावला, तर ही वॅल्यूएशन टिकणे कठीण होऊ शकते. नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) कडून असलेली स्पर्धाही एक मोठा घटक आहे [19, 23]. ट्रान्झॅक्शन चार्जेसमध्ये झालेली प्रचंड वाढ सध्या फायदेशीर असली तरी, भविष्यात यावर नियामक (Regulatory) किंवा किंमत (Pricing) दबाव येऊ शकतो. विश्लेषकांनी दिलेले टार्गेट प्राईसही (Target Price) सध्याच्या पातळीवरून किंचित घसरण होण्याची शक्यता दर्शवतात.
भविष्यातील वाटचाल (Future Outlook)
BSE चे CEO सुंदररमन रामामूर्ती (Sundararaman Ramamurthy) यांचा विश्वास आहे की, भारताचे भांडवली बाजार (Capital Markets) जसजसे वाढेल, तसतसे BSE चे प्लॅटफॉर्म्स (Platforms) आणि मार्केटमधील स्थानही मजबूत होईल [7]. IPO ची मजबूत पाईपलाईन (Pipeline) आणि STAR MF, SME प्लॅटफॉर्म्ससारख्या (SMEs Platform) प्लॅटफॉर्म्सचे यश हे आगामी काळातील वाढीचे संकेत देत आहेत [14]. बहुतांश विश्लेषकांचे मत सकारात्मक असून 'बाय' (Buy) रेटिंग आहे. मात्र, नजीकच्या भविष्यात फार मोठी वाढ अपेक्षित नाही. तंत्रज्ञानातील उत्कृष्टता (Technology Excellence) आणि बाजाराचा विकास यावर BSE चा भर कायम राहील, ज्यामुळे कंपनीची वाढ कायम राहील, परंतु यासाठी बाजारातील उत्साह आणि अनुकूल नियामक वातावरण आवश्यक असेल.