Axis Pension Fund चे CEO सुमित शुक्ला यांनी भारतातील निवृत्ती वेतन प्रणालीत (Retirement System) मोठे बदल सुचवले आहेत. यात एकात्मिक खाते (Unified Account) आणि पुन्हा सुरू होणाऱ्या कर सवलतींचा (Tax Incentives) समावेश आहे. हे बदल सर्वसामान्यांसाठी योजना सोप्या करून असंघटित क्षेत्रातील कामगारांपर्यंत पोहोचवण्याचा उद्देश आहे, मात्र सध्या हे केवळ प्रस्ताव आहेत.
निवृत्ती योजनेत मोठे बदल?
Axis Pension Fund Management Limited चे CEO सुमित शुक्ला यांनी भारताच्या निवृत्ती वेतन (Pension) क्षेत्रात मोठे बदल घडवण्यासाठी काही प्रस्ताव मांडले आहेत. या प्रस्तावांचा मुख्य उद्देश व्यक्तींना त्यांची दीर्घकालीन बचत (Long-term Savings) सोप्या पद्धतीने व्यवस्थापित करता यावी, पैशांची उपलब्धता (Liquidity) वाढवावी आणि असंघटित (Informal) तसेच पगार नसलेल्या कामगारांपर्यंत पेन्शन योजनांचा विस्तार करणे हा आहे.
एकच खाते: EPFO आणि NPS एकत्र येणार?
सध्या EPFO आणि NPS या दोन वेगवेगळ्या प्रणालींमध्ये काम करतात, ज्यांचे नियमही वेगळे आहेत. शुक्ला यांनी या दोन्ही प्रणालींना एकत्र करून एकच, सुलभ आणि हस्तांतरणीय (Portable) खाते तयार करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. यामुळे लोकांना एकापेक्षा जास्त खाती सांभाळण्याची कटकट न करता, आपल्या निवृत्ती खात्यातील रक्कम सहजपणे पाहता येईल. मात्र, हे लक्ष्यात घेणे महत्त्वाचे आहे की, हे फक्त उद्योगाकडून मांडलेले विचार आहेत, सरकारी पातळीवर अजून कोणताही निर्णय झालेला नाही.
कर सवलती आणि नवीन योजना
या बदलांसोबतच, शुक्ला यांनी काही तातडीचे बदल सुचवले आहेत. नवीन कर प्रणालीमध्ये (New Tax Regime) NPS च्या रिटेल सदस्यांसाठी ₹50,000 ची अतिरिक्त कर वजावट (Tax Deduction) पुन्हा सुरू करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. उद्योजकांच्या मते, अशा सवलतींमुळे लोकांना NPS मध्ये गुंतवणूक करण्यास प्रोत्साहन मिळेल, विशेषतः ज्यांना कंपनीकडून अतिरिक्त योगदान मिळत नाही. तसेच, लहान वयातच बचत करण्याची सवय लागावी यासाठी 'NPS वात्सल्य' (NPS Vatsalya) खात्यांचा वापर वाढवण्यावरही भर दिला जात आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय?
सध्याच्या NPS प्रणालीमध्ये, गुंतवणूकदारांसाठी व्यवहारातील कार्यक्षमता (Operational Efficiency) सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. अलीकडेच पैसे काढण्याच्या वेळेत सुधारणा करण्यात आली आहे, जिथे T+2 सेटलमेंट सायकल लागू करण्यात आले आहे. यामुळे गरज पडल्यास ग्राहकांना त्यांचे पैसे लवकर मिळू शकतात.
NPS मधील जोखीम
जे गुंतवणूकदार या निवृत्ती योजनांचा विचार करत आहेत, त्यांनी राष्ट्रीय पेन्शन प्रणालीचे (NPS) स्वरूप समजून घेणे आवश्यक आहे. सरकारी बचत रोखे (Government Savings Bonds) किंवा बँकेतील मुदत ठेवींसारख्या (Bank Fixed Deposits) निश्चित परतावा देणाऱ्या योजनांपेक्षा NPS चा परतावा बाजारावर अवलंबून असतो. त्यामुळे शेअर बाजार (Equity Markets) आणि कर्ज बाजारातील (Debt Markets) कामगिरीनुसार तुमच्या पैशांच्या मूल्यात चढ-उतार (Volatility) होऊ शकतात. दीर्घकालीन नियोजनात, या बाजारावर आधारित जोखमीसोबतच वाढत्या महागाईवर मात करणाऱ्या संभाव्य उत्पन्नाचाही (Inflation-adjusted Growth) विचार करणे महत्त्वाचे आहे.
Axis Pension Fund Management Limited ही Axis Asset Management Company Limited ची उपकंपनी आहे, जी Axis Bank Group चा भाग आहे. ही कंपनी थेट शेअर बाजारात सूचीबद्ध (Listed) नसल्यामुळे, या घोषणांचा थेट शेअर किमतीवर परिणाम पाहता येणार नाही. गुंतवणूकदारांनी आता पेन्शन फंड नियामक आणि विकास प्राधिकरण (PFRDA) कडून कर सवलती, पेन्शनचे पर्याय आणि ऑनलाइन प्रक्रिया सुलभ करण्याबाबत काय धोरणे येतात याकडे लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल.