Aum Ventures ने आपला दुसरा 'इंडिया इनोव्हेशन फंड' (India Innovation Fund) ₹225 कोटींच्या पहिल्या टप्प्यात पूर्ण केला आहे. या फंडाचे लक्ष्य ₹750 कोटी असून, AI, सेमीकंडक्टर आणि स्पेस यांसारख्या डीपटेल (Deeptech) क्षेत्रातील कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक केली जाईल. विशेष म्हणजे, यातील **65%** पेक्षा जास्त गुंतवणूक आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदारांकडून आली आहे, जी भारताच्या स्पेशलाइज्ड टेक्नॉलॉजी इकोसिस्टममधील वाढती जागतिक आवड दर्शवते.
Aum Ventures, जी SEBI-मान्यताप्राप्त व्हेंचर कॅपिटल फर्म आहे, तिने आपल्या दुसऱ्या 'इंडिया इनोव्हेशन फंड II' (India Innovation Fund II) साठी ₹225 कोटींची यशस्वी उभारणी केली आहे. या फंडाचे एकूण लक्ष्य ₹750 कोटींपर्यंत नेण्याचा फर्मचा मानस आहे. हा फंड खास करून डीपटेल (Deeptech) कंपन्यांना सुरुवातीच्या टप्प्यात मदत करण्यासाठी वापरला जाईल. डीपटेल म्हणजे अशा कंपन्या ज्या अद्वितीय, क्लिष्ट वैज्ञानिक किंवा इंजिनिअरिंग नवकल्पनांवर आधारित आहेत आणि ज्यांची नक्कल करणे सोपे नाही. यामध्ये आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), सेमीकंडक्टर, स्पेस-टेक, रोबोटिक्स आणि डिफेन्स टेक्नॉलॉजी यांसारख्या क्षेत्रांचा समावेश आहे.
या फंड उभारणीतील एक महत्त्वाची बाब म्हणजे आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदारांचा मोठा रस. पहिल्या टप्प्यातील (65%) पेक्षा जास्त रक्कम अमेरिका आणि मध्य पूर्व यांसारख्या प्रदेशांतील कौटुंबिक कार्यालये (Family Offices) आणि धोरणात्मक भागीदारांकडून (Strategic Players) आली आहे. यातून असे दिसून येते की आंतरराष्ट्रीय भांडवल आता भारताच्या उच्च-तंत्रज्ञान निर्मिती आणि संशोधन क्षमतेत वाढती गुंतवणूक करण्यास उत्सुक आहे.
यापूर्वी Aum Ventures ने आपल्या पहिल्या फंडावर 53% चा एकूण अंतर्गत परतावा (Gross IRR) मिळवला आहे. अर्थात, व्हेंचर कॅपिटल गुंतवणुकीत नेहमीच उच्च धोका असतो आणि भूतकाळातील कामगिरी भविष्यातील यशाची हमी देत नाही. फंडाचे यश हे स्टार्टअप्सच्या दीर्घकालीन क्षमतेवर अवलंबून असते.
डीपटेलमध्ये गुंतवणूक करणे हे पारंपरिक सॉफ्टवेअर किंवा ग्राहक-केंद्रित व्यवसायांपेक्षा वेगळे आणि अधिक जोखमीचे असते. या कंपन्यांना संशोधन आणि विकासासाठी (R&D) बराच काळ लागतो, त्यांना सुरुवातीला मोठ्या भांडवलाची गरज भासते आणि तांत्रिक आव्हानेही मोठी असतात. हा फंड सुमारे 25 ते 30 कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करेल आणि Series A व Series B सारख्या पुढील फेऱ्यांसाठी भांडवल बाजूला ठेवेल. यामुळे स्टार्टअप्सना त्यांच्या वाढीसाठी आणि व्यावसायिक व्यवहार्यता सिद्ध करण्यासाठी मदत मिळेल.
हा फंड Category II Alternative Investment Fund (AIF) म्हणून संरचित केला आहे, जो प्रामुख्याने संस्थात्मक गुंतवणूकदार आणि उच्च-नेट-वर्थ व्यक्तींसाठी (HNIs) आहे, जे सुरुवातीच्या टप्प्यातील व्हेंचर कॅपिटलमधील उच्च धोका आणि तरलता नसलेल्या (Illiquidity) परिस्थितीत गुंतवणूक करू शकतात. आता या फर्मचे ₹750 कोटींचे पूर्ण उद्दिष्ट गाठणे आणि स्पर्धात्मक जागतिक वातावरणात उच्च-गुणवत्तेचे डीपटेल स्टार्टअप्स शोधून त्यांना वाढवणे, हे उद्योगासाठी महत्त्वाचे ठरेल.