ऑगस्ट महिन्यात भारतातील क्रेडिट कार्डचा एकूण खर्च **₹२.०२ लाख कोटींवर** आला आहे. ऑनलाईन व्यवहारांत **७ टक्क्यांची** घट झाल्याचा फटका बाजाराला बसला असून, HDFC Bank ने आपली ताकद दाखवत **१.८३ टक्क्यांची** वाढ नोंदवली आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) ताज्या आकडेवारीनुसार, ऑगस्ट महिन्यात क्रेडिट कार्डवरील खर्चात मोठी सुस्ती दिसून आली आहे. जुलैमध्ये हा आकडा ₹२.०८ लाख कोटी होता, जो ऑगस्टमध्ये ₹२.०२ लाख कोटींपर्यंत खाली आला आहे. या घसरणीमागे प्रामुख्याने ऑनलाईन व्यवहारांमधील ७ टक्क्यांची घसरण कारणीभूत आहे, ज्यांचे मूल्य ₹१.२३ लाख कोटी इतके नोंदवले गेले आहे.
बँकांची कामगिरी: कोण वर, कोण खाली?
या कठीण काळातही HDFC Bank ने आपली आघाडी कायम ठेवली आहे. बँकेचा एकूण व्यवहार खर्च १.८३ टक्क्यांनी वाढून ₹६१,२३३ कोटींवर पोहोचला आहे. मात्र, इतर बड्या बँकांना फटका बसला आहे. SBI Card चा खर्च १०.८ टक्क्यांनी घसरून ₹३५,३१३ कोटींवर आला, तर ICICI Bank आणि Axis Bank च्या खर्चात अनुक्रमे ४.९ टक्के आणि ४.७ टक्क्यांची घट झाली आहे.
कार्ड ग्राहकांची संख्या वाढतेय, पण व्यवहार कमी?
एक विरोधाभास असा आहे की, व्यवहारांचे प्रमाण कमी होऊनही बँकांचे कार्डधारक वाढत आहेत. जुलैमध्ये असलेली १२.२८ कोटी कार्ड्सची संख्या ऑगस्टमध्ये १२.४० कोटींवर पोहोचली आहे. फक्त SBI Card ने ऑगस्टमध्ये १,९३,००० नवीन कार्ड्स जोडली, तर HDFC Bank चा बेस २.७० कोटींवर पोहोचला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी ही चिंतेची बाब ठरू शकते, कारण ग्राहकांची संख्या वाढूनही प्रति कार्ड होणारा खर्च (Transaction volume) कमी होत आहे. याचा थेट परिणाम बँकांच्या 'इंटरचेंज फी' (Interchange Fee) उत्पन्नावर होऊ शकतो.
आता पुढे काय?
आगामी सण-उत्सवांचा काळ या उद्योगासाठी कसोटीचा ठरेल. जर सणासुदीच्या काळात मागणीत वाढ झाली, तर ही तात्पुरती मंदी असू शकते. मात्र, जर ही सुस्ती कायम राहिली, तर ते आर्थिक व्यवस्थेसाठी सावधतेचा इशारा असू शकतो.