Apple आपली कॉन्टॅक्टलेस पेमेंट सेवा या ऑक्टोबरमध्ये भारतात लाँच करत आहे. सुरुवातीला Axis Bank च्या क्रेडिट कार्ड धारकांसाठी ही सुविधा उपलब्ध असेल, मात्र युपीआयच्या (UPI) प्रबळ मार्केटमध्ये Apple कशा प्रकारे स्थान निर्माण करते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
भारतात Apple Pay चा प्रवेश
Apple आता अधिकृतपणे भारतीय डिजिटल पेमेंट मार्केटमध्ये प्रवेश करण्यासाठी सज्ज झाली आहे. या ऑक्टोबरमध्ये कंपनी आपली कॉन्टॅक्टलेस पेमेंट सेवा लाँच करत असून, यासाठी त्यांनी Axis Bank सोबत भागीदारी केली आहे. यामुळे आयफोन (iPhone) वापरकर्ते आता आपल्या क्रेडिट कार्डद्वारे सुरक्षितपणे 'टॅप-टू-पे' (Tap-to-pay) ट्रान्झॅक्शन करू शकतील. २०२१ पासून भारतात Apple चा स्मार्टफोन मार्केट शेअर दुप्पट होऊन ८% वर पोहोचला असून, ही सेवा त्यांच्या वाढत्या प्रीमियम युजर बेससाठी एक महत्त्वाचे पाऊल ठरणार आहे.
रिझर्व्ह बँकेचे धोरण आणि तंत्रज्ञान
ही सेवा भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) नवीन नियमांमुळे शक्य झाली आहे, ज्यामध्ये कार्ड ट्रान्झॅक्शन्ससाठी बायोमेट्रिक ऑथेंटिकेशनला परवानगी देण्यात आली आहे. यामुळे Apple आपल्या Face ID आणि Touch ID तंत्रज्ञानाचा वापर टोकनाइज्ड पेमेंटसाठी करू शकणार आहे, जे जागतिक दर्जाच्या सुरक्षेचे आश्वासन देते.
UPI कडून कडवे आव्हान
जरी Apple ची सेवा प्रीमियम असली, तरी भारताच्या डिजिटल पेमेंट मार्केटमध्ये युपीआयचे (UPI) वर्चस्व आहे. एकूण डिजिटल व्यवहारांपैकी ८४% व्यवहार UPI द्वारे होतात. UPI चे व्यवहार QR कोडवर आधारित असल्याने ते सर्वत्र सहज उपलब्ध आहेत, तर Apple Pay ला काम करण्यासाठी NFC-सक्षम पॉईंट-ऑफ-सेल (POS) टर्मिनलची गरज आहे, ज्यामुळे सुरुवातीच्या काळात याची व्याप्ती मर्यादित राहू शकते.
भागीदारीबाबतचे प्रश्नचिन्ह
HDFC Bank आणि ICICI Bank सारख्या मोठ्या खाजगी बँकांसोबतच्या चर्चा व्यावसायिक अटींवरून सध्या रखडल्या आहेत. यामुळे Apple एकाच वेळी सर्व बँकांसोबत लाँच करण्याऐवजी हळूहळू, एका-एका बँकेच्या भागीदारीने ही सेवा विस्तारण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदारांच्या नजरा आता व्यापारी स्तरावर NFC टर्मिनल्स किती वेगाने वाढतात आणि इतर बँकांसोबत करार कधी होतात, याकडे लागल्या आहेत.