Tesla ची भारतात मोठी खेळी! ईव्ही चार्जिंग नेटवर्कचा विस्तार, पण किंमतीचं आव्हान

भारतात ईव्ही चार्जिंग नेटवर्कचा विस्तार

Tesla India चे जनरल मॅनेजर, शरद अग्रवाल यांनी जाहीर केले आहे की, कंपनी देशभरातील प्रमुख शहरांमध्ये, जसे की दिल्ली, मुंबई, बंगळूरु, चेन्नई, हैदराबाद, जयपूर, चंदीगड आणि पुणे येथे चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर (charging infrastructure) मोठ्या प्रमाणावर उभारणार आहे. इलेक्ट्रिक वाहने (EVs) वापरणाऱ्या ग्राहकांमधील 'रेंज एंग्झायटी' (range anxiety) म्हणजेच गाडी एका चार्जमध्ये किती दूर जाईल याची चिंता कमी करणे, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. यासाठी Tesla सुपरचार्जर्स (Superchargers) आणि डेस्टिनेशन चार्जर्स (destination chargers) लावत असून, त्याचबरोबर एक्सपिरीयन्स आणि सर्व्हिस सेंटर्सची (experience and service centers) संख्याही वाढवत आहे. जागतिक स्तरावर Tesla कडे 8,100 पेक्षा जास्त चार्जिंग स्टेशन्स आणि 80,000 पेक्षा जास्त सुपरचार्जर्स आहेत, ज्यांचा अपटाइम (uptime) 99.95% आहे. भारतातही हेच जागतिक दर्जाचे नेटवर्क उभारण्यासाठी मोठी गुंतवणूक आवश्यक आहे.

भारतीय ईव्ही मार्केटची स्थिती आणि आव्हानं

Tesla ची ही योजना भारतातील वेगाने वाढणाऱ्या ईव्ही मार्केटमध्ये येत आहे. FY2026 मध्ये ईव्ही रिटेल विक्रीत तब्बल 83.63% वाढ होऊन ती अंदाजे 2 लाख युनिट्सपर्यंत पोहोचली. मात्र, एकूण प्रवासी वाहन (passenger vehicle) मार्केटमध्ये ईव्हीचा वाटा अजूनही कमी, केवळ 4.2% आहे. भारतीय बाजारपेठेत Tata Motors, MG Motor आणि Mahindra या स्थानिक कंपन्यांचे वर्चस्व आहे. Tata Motors ने FY2026 मध्ये 78,811 ईव्ही विकल्या, तर MG Motor ने 53,089 आणि Mahindra ने 42,721 युनिट्सची विक्री केली. या तिन्ही कंपन्यांनी मिळून मार्केटचा 87.3% हिस्सा काबीज केला आहे. या तुलनेत, Tesla चे Model Y भारतातील किमती ₹61.99 लाखांपासून (सुमारे $66,000) सुरू होतात. आयातीवरील जवळपास 100% शुल्कामुळे (import tariffs) या गाड्यांची किंमत इतर देशांच्या तुलनेत खूप जास्त आहे. BYD सारख्या कंपन्यांनी देखील 84% वार्षिक वाढीसह 6,000 कार विकल्या आहेत, पण त्या देखील प्रीमियम सेगमेंटमध्ये किंमत संवेदनशीलतेचा सामना करत आहेत.

कमी बाजारपेठ हिस्सा आणि नफ्यावर प्रश्नचिन्ह

Tesla चा भारतीय ईव्ही मार्केटमध्ये सध्याचा बाजारपेठ हिस्सा (market share) अंदाजे 0.17% आहे. मार्च 2026 पर्यंत फक्त 340-350 Model Y युनिट्सची विक्री झाली आहे. Tesla चे डायरेक्ट-टू-कंझ्युमर (direct-to-consumer) मॉडेल भारतात स्थानिक डीलर्स आणि सेवा जाळ्यांच्या (service networks) तुलनेत कमी प्रभावी ठरू शकते. तसेच, भारतीय रस्त्यांसाठी सेल्फ-ड्रायव्हिंग फीचर्स (self-driving features) कितपत उपयुक्त ठरतील, यावरही प्रश्नचिन्ह आहे. BYD आणि इतर उत्पादकांकडून येणारी आक्रमक किंमत (aggressive pricing) आणि स्थानिक कंपन्यांची स्पर्धा पाहता, Tesla साठी बाजारपेठेत स्थान निर्माण करणं अत्यंत कठीण आहे. चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चरसाठीची मोठी गुंतवणूक आणि गाड्यांच्या जास्त किमती यामुळे कंपनीला भारतात लगेच नफा मिळवणं एक मोठं आव्हान असेल.