टाटा मोटर्स पॅसेंजर व्हेईकल्स (Tata Motors Passenger Vehicles) आणि स्टेलेंटिस (Stellantis) यांनी उत्पादन (manufacturing), इंजिनिअरिंग (engineering) आणि पुरवठा साखळी (supply-chain) व्यवस्थापनात अधिक सखोल सहकार्यासाठी सामंजस्य करार (MoU) केला आहे. ही घोषणा त्यांच्या दोन दशकांच्या भागीदारीला नवी दिशा देणारी असून, जागतिक ऑटो इंडस्ट्रीतील सध्याच्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी आणि कार्यक्षमतेत वाढ करण्यासाठी हे पाऊल उचलले गेले आहे.
कारखान्यांमध्ये सखोल सहकार्याचा मार्ग मोकळा
जागतिक ऑटो इंडस्ट्रीतील सध्याची अस्थिरता, वाढता खर्च आणि पुरवठा साखळीतील (supply chain) आव्हाने लक्षात घेता, दोन्ही कंपन्यांनी एकत्र येऊन उत्पादन खर्च कमी करण्याचा आणि कार्यक्षमतेत वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा करार प्रामुख्याने रंजनगाव (Ranjangaon) येथील Fiat India Automobiles Pvt. Ltd. (FIAPL) या प्लांटवर लक्ष केंद्रित करेल. या प्लांटची सध्याची वार्षिक उत्पादन क्षमता सुमारे 2,22,000 युनिट्स आहे आणि येथे जवळपास 5,000 कर्मचारी कार्यरत आहेत.
रंजनगाव प्लांटचे वाढते महत्त्व
रंजनगाव प्लांट सध्या Stellantis चे Jeep Compass आणि Meridian तसेच Tata Motors चे Nexon, Altroz आणि Curvv सारखी वाहने तयार करतो. याशिवाय, जपान आणि दक्षिण आफ्रिकेसारख्या आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमध्येही वाहने निर्यात (exports) केली जातात. या करारामुळे संयुक्त पायाभूत सुविधांचा (shared infrastructure) अधिक प्रभावीपणे वापर केला जाईल, ज्यामुळे उत्पादन खर्च कमी होण्यास मदत होईल. भविष्यात पॉवरट्रेन (powertrain) आणि इतर कंपोनंट्सच्या (components) उत्पादनातही सहकार्य शोधले जाईल.
उद्योगातील नवीन ट्रेंड आणि भविष्यातील संधी
जागतिक ऑटो क्षेत्रात कंपन्या एकत्र येऊन उत्पादन खर्च कमी करण्याचा आणि नवीन तंत्रज्ञान वेगाने विकसित करण्याचा ट्रेंड सध्या वाढला आहे. मारुती सुझुकी-टोयोटा आणि ह्युंदाई-किया यांच्यातील भागीदारी ही याचीच उदाहरणे आहेत. रंजनगाव प्लांटने आतापर्यंत 13.7 लाखांहून अधिक वाहने तयार केली आहेत. पुरवठा साखळीतील व्यत्यय (supply chain disruptions) आणि इलेक्ट्रिक वाहनांकडे (EVs) होणारे स्थित्यंतर (transition) पाहता, असे संयुक्त प्रयत्न कंपन्यांना स्पर्धात्मक राहण्यासाठी आवश्यक आहेत.
आव्हाने आणि पुढील वाटचाल
मात्र, हे सामंजस्य करार सध्या 'Exploratory' (संभाव्यता तपासणी) टप्प्यात आहे. त्यामुळे अंतिम निष्कर्ष आणि ठोस कृती सखोल व्यवहार्यता अभ्यास (feasibility assessments) पूर्ण झाल्यानंतरच शक्य होतील. Mahindra & Mahindra सारखे प्रतिस्पर्धी EV क्षेत्रात वेगाने भागीदारी करत आहेत, त्यामुळे या स्पर्धेत टिकून राहणे महत्त्वाचे ठरेल. वेगवेगळ्या कंपन्यांच्या इंजिनिअरिंग संस्कृती (engineering cultures) आणि पुरवठा साखळीमुळे एकत्रीकरण (integration) करणे हे गुंतागुंतीचे ठरू शकते. तसेच, एकाच प्लांटवर जास्त अवलंबून राहिल्यास भविष्यात अडचणी येऊ शकतात. स्पष्ट टाइमलाइन (timelines) किंवा गुंतवणुकीची घोषणा नसल्याने, बाजारात या करारातून किती वेगाने फायदा होईल याबाबत साशंकता आहे.
पुढील काळात, दोन्ही कंपन्या अभ्यास करून या करारावर आधारित ठोस पावले उचलण्याची अपेक्षा आहे. इलेक्ट्रिक वाहने आणि डिजिटल इंटिग्रेशनच्या (digital integration) युगात हे दोन्ही भागीदार काय नवीन योजना आणतात, याकडे ऑटो इंडस्ट्रीचे लक्ष लागले आहे.