ईव्ही मार्केटमध्ये टाटा मोटर्सचा नवा धमाका
टाटा मोटर्सने भारतीय बाजारात आपल्या इलेक्ट्रिक व्यावसायिक वाहनांची (eCV) रेंज वाढवण्यासाठी 'इंट्रा ईव्ही पिकअप' हे नवीन मॉडेल सादर केले आहे. ₹11.95 लाख (एक्स-शोरूम) या किमतीत लाँच झालेले हे वाहन, विशेषतः स्मॉल कमर्शियल व्हेईकल (SCV) सेगमेंटमध्ये टाटाच्या अव्वल स्थानाला आणखी बळकट करते. कंपनी आपल्या मजबूत ईव्ही इकोसिस्टमचा फायदा घेत स्वच्छ ऊर्जेवर आधारित वाहतूक उपायांवर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहे.
'इंट्रा ईव्ही पिकअप'ची खास वैशिष्ट्ये
बाजारात वाढत असलेल्या शाश्वत आणि परवडणाऱ्या मालवाहतूक वाहनांच्या मागणीला प्रतिसाद म्हणून 'इंट्रा ईव्ही पिकअप' तयार करण्यात आले आहे. या पिकअपची पेलोड क्षमता 1,750 किलो असून, लोडिंग बॉडी 10 फूट 2 इंच लांब आहे. हे वाहन 72kW क्षमतेच्या इलेक्ट्रिक मोटरने सुसज्ज आहे, जी 230 Nm टॉर्क निर्माण करते. खराब रस्त्यांवरही चांगली कामगिरी करण्यासाठी यात 23% ग्रेडिबिलिटी (gradeability) क्षमता आहे. गाडीतील 28.2 kWh क्षमतेच्या बॅटरीमुळे ही पिकअप 211 किमीची सर्टिफाइड रेंज देते. विशेष म्हणजे, ही बॅटरी अवघ्या 55 मिनिटांत 0 ते 80% पर्यंत चार्ज होऊ शकते. ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी कंपनी 6 वर्ष किंवा 2 लाख किमीची बॅटरी वॉरंटी देत आहे. यासोबतच, टाटा मोटर्सचे 'फ्लीट एज' (Fleet Edge) टेलिमॅटिक्स सिस्टम वाहनाचा रियल-टाइम ट्रॅकिंग आणि प्रेडिक्टिव्ह मेंटेनन्स (predictive maintenance) सेवा देईल.
प्रतिस्पर्ध्यांना तगडी टक्कर
इलेक्ट्रिक व्यावसायिक वाहनांच्या (eCV) मार्केटमध्ये टाटा मोटर्सचे वर्चस्व कायम आहे. कंपनीच्या मजबूत इकोसिस्टममुळे ते प्रतिस्पर्धी जसे की अशोक लेलँड आणि महिंद्रा यांच्या पुढे आहेत. सध्या, टाटा मोटर्सचा ईव्ही मार्केटमध्ये अंदाजे 41.5% हिस्सा आहे, जो महिंद्रा लास्ट माईल मोबिलिटीच्या 25.6% पेक्षा खूप जास्त आहे. अशोक लेलँडची इलेक्ट्रिक ट्रक सुमारे ₹25.10 लाखांपासून सुरू होतात, तर महिंद्राचे e-ZEO मॉडेल जवळपास ₹7.50 लाखात उपलब्ध आहे. मात्र, टाटा मोटर्सचे विस्तृत चार्जिंग नेटवर्क ( 25,000 पेक्षा जास्त पॉइंट्स) आणि 'फ्लीट एज' प्लॅटफॉर्म त्यांना एक वेगळी ओळख देतात.
ईव्ही मार्केटची वाढ आणि सरकारी धोरणे
भारतातील ईव्ही कमर्शियल व्हेईकल मार्केटमध्ये मोठी वाढ अपेक्षित आहे. 2031 पर्यंत हे मार्केट USD 17.48 बिलियनपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे, ज्याचा CAGR 19.16% असेल. FAME II सारखी सरकारी सबसिडी, बॅटरीच्या कमी होणाऱ्या किमती आणि पेट्रोल-डिझेलचे वाढते दर यामुळे ईव्ही मार्केटला मोठा बूस्ट मिळत आहे. भारत सरकारने 2030 पर्यंत व्यावसायिक वाहनांमध्ये 70% ईव्ही पेनिट्रेशनचे लक्ष्य ठेवले आहे.
आर्थिक कामगिरी आणि गुंतवणूकदारांची चिंता
टाटा मोटर्सचा कमर्शियल व्हेईकल (CV) सेगमेंट आर्थिकदृष्ट्या मजबूत स्थितीत आहे. FY26 च्या तिसऱ्या तिमाहीत (Q3) कंपनीचा रेव्हेन्यू 17% नी वाढून ₹21.5 हजार कोटी झाला, तर EBITDA मार्जिन 12.7% नोंदवले गेले. या आर्थिक बळावर कंपनी बाजारात विस्तार करत आहे. मात्र, गुंतवणूकदारांमध्ये नफ्याबद्दल आणि वाढत्या स्पर्धेबद्दल चिंता दिसून येते. इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी लागणाऱ्या बॅटरीची जास्त किंमत आणि संशोधन-विकास (R&D) खर्च यामुळे नफ्यावर दबाव येऊ शकतो. कंपनीच्या प्रवासी वाहन (PV) सेगमेंटमधील EBIT मार्जिन सुमारे 1% आहे, जो तुलनेने कमी आहे. महिंद्रा आणि मारुती सुझुकीसारख्या कंपन्यांकडून येणारी तीव्र स्पर्धाही कंपनीसाठी एक आव्हान आहे.
भविष्यातील वाटचाल
टाटा मोटर्स ईव्ही क्षेत्रात अधिक विस्तार करण्याची योजना आखत आहे. कंपनी आपल्या मजबूत उत्पादन पोर्टफोलिओ आणि विस्तारित इकोसिस्टमच्या मदतीने बाजारातील आपले नेतृत्व टिकवून ठेवण्यासाठी सज्ज आहे. विश्लेषकांचा असा विश्वास आहे की, कंपनीचे सरासरी टार्गेट प्राईस सुमारे ₹519.29 आहे, जे सध्याच्या किमतीपेक्षा 31.56% अधिक वाढ दर्शवते. कंपनीची कमर्शियल वाहन (CV) व्यवसाय डीमर्ज करण्याची ( 12 नोव्हेंबर, 2025 रोजी सूचीबद्ध) योजनाही कंपनीला अधिक मूल्य मिळवून देईल आणि धोरणात्मक वाढीस मदत करेल.