ऑटो मार्केटचे दोन चेहरे: JLR च्या जागतिक गर्तेत Tata Motors, तर M&M आणि Maruti Suzuki चा देशांतर्गत धंदा तेजीत!
मार्च २०२६ तिमाहीचे (Q4 FY26) निकाल भारतीय ऑटो मार्केटमधील एका मोठ्या विभाजनाची (split) कहाणी सांगत आहेत. एका बाजूला, Mahindra & Mahindra (M&M) आणि Maruti Suzuki सारख्या कंपन्या देशांतर्गत बाजारात जोरदार कामगिरी करत आहेत, तर दुसरीकडे Tata Motors पॅसेंजर व्हेईकल्स (PV) युनिट Jaguar Land Rover (JLR) च्या आंतरराष्ट्रीय अडचणींमुळे मागे पडत आहे.
Tata Motors: JLR च्या जागतिक समस्यांचा मोठा फटका
Tata Motors पॅसेंजर व्हेईकल्सच्या एकूण महसुलाचा मोठा वाटा असलेल्या JLR च्या यूके ऑपरेशन्समध्ये वर्षागणिक 11% ची घट होऊन तो £6.87 अब्ज पर्यंत खाली आला. चीनमधील कमी मागणी, अमेरिकेच्या व्यापार शुल्कांचा (US tariffs) युरोपवर होणारा परिणाम आणि एका सायबर हल्ल्यामुळे (cyber incident) उत्पादन विस्कळीत होणे, ही JLR च्या घसरणीची प्रमुख कारणे आहेत. यामुळे JLR चा करपूर्व नफा (Profit Before Tax) £875 दशलक्ष वरून लक्षणीयरीत्या कमी होऊन £458 दशलक्ष झाला.
जरी Tata Motors च्या देशांतर्गत प्रवासी वाहन विक्रीत 37.3% ची वाढ होऊन ती 201,800 युनिट्सवर पोहोचली आणि महसूल 43.3% ने वाढला असला तरी, JLR च्या घसरलेल्या आकडेवारीची भरपाई करता आली नाही. परिणामी, Tata Motors पॅसेंजर व्हेईकल्सचा एकूण महसूल अवघा 7.2% वाढून ₹105,447 कोटी झाला. कंपनीचा एकत्रित ऑपरेटिंग नफा मार्जिन (Consolidated Operating Profit Margin) 3.5 टक्क्यांनी खालावून 3.5% वर आला. कच्च्या मालाच्या किमतीत 2.4 टक्क्यांनी वाढ होऊन त्या महसुलाच्या 63.1% पर्यंत पोहोचल्या, ज्यामुळे मार्जिनवर आणखी दबाव आला. याचा थेट परिणाम म्हणून, एकत्रित निव्वळ नफा (Consolidated Net Profit) वर्षागणिक जवळपास 19% ने घसरून ₹5,878 कोटी झाला.
Mahindra & Mahindra आणि Maruti Suzuki: देशांतर्गत धंद्यातून दमदार वाढ
याउलट, Mahindra & Mahindra (M&M) ने देशांतर्गत बाजारात उत्कृष्ट कामगिरी केली. त्यांच्या SUV विक्रीत 23.5% ची वाढ झाली, तर ट्रॅक्टर विक्री 36% ने वाढली. या जोरावर M&M चा देशांतर्गत महसूल 26.2% वाढून ₹39,554.1 कोटी झाला आणि निव्वळ नफ्यात 53.3% ची जोरदार वाढ होऊन तो ₹3,737.3 कोटी वर पोहोचला. M&M ने 14.1% चा मजबूत ऑपरेटिंग नफा मार्जिन कायम ठेवला.
भारतातील सर्वात मोठी कार उत्पादक Maruti Suzuki India ने देखील दमदार निकाल नोंदवले. त्यांची एकूण वाहन विक्री 11.8% वाढून 676,209 युनिट्सवर पोहोचली, ज्यात SUV विक्री 14.9% ने वाढली. एकूण महसूल 28.2% वाढून ₹52,449.3 कोटी झाला. कच्च्या मालाच्या किमती वाढूनही, कंपनीने सुधारित किंमत धोरणामुळे (improved pricing) आपला ऑपरेटिंग नफा मार्जिन 11.7% वर स्थिर ठेवला. तथापि, करांमधील 24% वाढीमुळे निव्वळ नफ्यात 7% घट होऊन तो ₹3,590.5 कोटी झाला, हे विशेष की कंपनीकडे अजूनही 190,000 वाहनांचा मोठा ऑर्डर बॅकलॉग (order backlog) आहे.
या आकडेवारीच्या पार्श्वभूमीवर, Tata Motors चा शेअर 14 मे २०२६ रोजी 0.5% वाढून ₹338.6 वर बंद झाला, जो मार्चमधील नीचांकी पातळीवरून (low) सावरलेला दिसतो.
बाजारातील स्पर्धा आणि भविष्यातील कल
भारतीय ऑटो मार्केटमध्ये Hyundai आणि Kia Motors सारख्या कंपन्या SUV सेगमेंटमध्ये जोरदार स्पर्धा निर्माण करत आहेत. जागतिक स्तरावर, ऑटो इंडस्ट्री 2026 मध्ये कमी वाढीचा अंदाज बघत आहे, तर युरोपियन उत्पादकांना US आयाती शुल्कामुळे (import tariffs) फटका बसत आहे. Tata Motors साठी JLR चे इलेक्ट्रिक वाहनांकडे (EV) होणारे संक्रमण आणि आगामी Jaguar Type 01 हे भविष्यातील वाटचालीचे महत्त्वाचे टप्पे ठरू शकतात. Mahindra & Mahindra आणि Maruti Suzuki आपल्या SUV पोर्टफोलिओला आणखी मजबूत करण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. कंपन्यांना आर्थिक मंदी, बदलते व्यापार नियम आणि EV युगाकडे होणारे संक्रमण या सर्वांना तोंड द्यावे लागणार आहे.