उत्पादन मर्यादांमुळे Maruti Suzuki च्या नफ्यात घट; रेव्हेन्यू मात्र तेजीत
Maruti Suzuki India Limited ने आर्थिक वर्ष 2025-26 च्या चौथ्या तिमाहीचे (Q4 FY26) आकडे जाहीर केले आहेत. या तिमाहीत कंपनीच्या कन्सॉलिडेटेड रेव्हेन्यूमध्ये 28% ची मोठी वाढ होऊन तो ₹52,462 कोटीवर पोहोचला. मात्र, वाढत्या मागणीला पूर्ण करण्यासाठी उत्पादन क्षमता अपुरी पडल्याने नेट प्रॉफिटमध्ये 6.4% ची घसरण नोंदवली गेली, जो ₹3,659 कोटी इतका राहिला. कंपनीच्या व्यवस्थापनानुसार, देशभरात जवळपास 190,000 ग्राहक ऑर्डर वर्षअखेरीस प्रलंबित होत्या. यामुळे डीलर्सकडे वाहनांचा स्टॉक सरासरी केवळ 12 दिवसांवर आला होता. ही परिस्थिती बाजारातील प्रचंड मागणी आणि कंपनीची पुरवठा क्षमता यातील मोठी तफावत दर्शवते. याचदरम्यान, कंपनीच्या बोर्डाने प्रति शेअर ₹140 चा डिव्हिडंड (Dividend) जाहीर केला आहे.
विक्रमी विक्री आणि वाढता निर्यात
उत्पादन आव्हाने असूनही, Maruti Suzuki ने विक्रमी विक्रीची नोंद केली. या तिमाहीत कंपनीने एकूण 676,209 युनिट्सची विक्री केली, जी मागील वर्षीच्या याच तिमाहीपेक्षा 11.8% अधिक आहे. यात 538,994 युनिट्स देशांतर्गत विक्रीचा तर 137,215 युनिट्सची निर्यात, जी आतापर्यंतची सर्वाधिक आहे. संपूर्ण आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये, कंपनीची एकूण विक्री 2,422,713 युनिट्सवर पोहोचली, जी एक नवीन विक्रम आहे. या कालावधीत नेट सेल्समध्ये 20.2% ची वाढ होऊन तो ₹1,74,369 कोटीवर गेला.
बाजारातील स्पर्धा आणि शेअरची कामगिरी
सध्या Maruti Suzuki चे शेअर्स साधारणपणे 25.9x ते 28.3x च्या प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशोवर ट्रेड करत आहेत, जे बाजारातील कंपनीच्या ताकदीचे संकेत देतात. सुमारे ₹4.13 ट्रिलियन मार्केट कॅप असलेल्या या शेअरची किंमत एप्रिल 2026 च्या सुरुवातीला ₹13,000-₹13,300 च्या आसपास होती, जी 2026 च्या सुरुवातीच्या उच्चांकावरून सुमारे 25% खाली आली आहे. भारतीय पॅसेंजर कार मार्केटमध्ये 13.1% ची वाढ झाली असून, SUV सेगमेंटमध्ये ग्राहकांचा कल वाढत आहे. FY26 मध्ये Maruti चा देशांतर्गत व्हॉल्ससेल पॅसेंजर व्हेईकल मार्केट शेअर 40% च्या खाली गेला आहे, कारण Tata Motors (P/E ~20.6x, मार्केट कॅप ~₹1.48 ट्रिलियन) आणि Mahindra & Mahindra (P/E ~21.75x, मार्केट कॅप ~₹3.46 ट्रिलियन) सारखे प्रतिस्पर्धी SUV सेगमेंटवर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहेत. Hyundai Motor India ची काही मेट्रिक्समध्ये चांगली मार्जिन असली तरी, डेप्रिसिएशन आणि टॅक्समुळे एकूण नफ्यात ते Maruti पेक्षा मागे आहेत.
जागतिक तणाव आणि उत्पादन खर्चाचा धोका
पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे पुरवठा साखळीत व्यत्यय येत आहे, ज्यामुळे मालवाहतूक आणि इनपुट खर्च वाढत आहे. S&P Global Mobility ने या भू-राजकीय तणावामुळे 2026 साठी भारतातील लाइट व्हेईकल उत्पादनाचा अंदाज 6.3% पर्यंत कमी केला आहे. उत्पादन क्षमतेतील सातत्यपूर्ण अडथळे Maruti Suzuki च्या मार्केट लीडरशिपसाठी मोठा धोका निर्माण करू शकतात. 190,000 पेक्षा जास्त प्रलंबित ऑर्डर आणि अत्यंत कमी स्टॉकमुळे कंपनी ग्राहकांना गमावू शकते, विशेषतः SUV सेगमेंटमध्ये, जिथे Maruti ची पकड Hyundai आणि Tata Motors पेक्षा कमी आहे. Jefferies आणि Nomura सारख्या विश्लेषकांनी Maruti च्या देशांतर्गत मार्केट शेअर आणि मार्जिन सुधारण्याच्या क्षमतेबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. MarketsMojo ने 22 एप्रिल 2026 रोजी Maruti Suzuki चे रेटिंग 'Hold' वरून 'Sell' केले आहे. इन्व्हेंटरी टर्नओव्हर (Inventory Turnover) 1.40 वेळा, जो कमी आहे, तो ऑपरेशनल इनएफिशियंसी (Operational Inefficiency) दर्शवतो, जी पुरवठा साखळीतील अडथळ्यांमुळे वाढू शकते.
क्षमता वाढीचे प्रयत्न आणि भविष्यातील योजना
या उत्पादन आव्हानांवर मात करण्यासाठी, Maruti Suzuki 2026 मध्ये उत्पादन क्षमता वाढवण्याची योजना आखत आहे. कंपनी प्लांट्सना रविवार आणि सुट्ट्यांच्या दिवशीही चालवून बॅकलॉग कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहे. कंपनीचे म्हणणे आहे की उत्पादन समस्या आणखी काही महिने सुरू राहू शकतात. विश्लेषकांचे मत विभागलेले आहे; 12 महिन्यांसाठी अंदाजित टार्गेट प्राईस ₹13,000 ते ₹14,500 दरम्यान आहे, जी संभाव्य वाढ दर्शवते. UBS आणि Jefferies ने अनुक्रमे ₹16,920 आणि ₹16,000 ची टार्गेट प्राईस दिली आहे. मात्र, जर मॅक्रोइकॉनॉमिक दबाव कायम राहिला आणि कमाईचे अंदाज चुकले, तर ₹10,000 पर्यंत घसरण होण्याची शक्यता आहे. भविष्यातील वाढीसाठी कंपनी आपल्या SUV रेंजमध्ये सुधारणा करणे, CNG वाहनांमध्ये नेतृत्व राखणे आणि FY27 मध्ये इलेक्ट्रिक SUV लॉन्च करणे यावर लक्ष केंद्रित करत आहे.
