दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी E20 इंधनाच्या (20% इथेनॉल मिश्रित पेट्रोल) जुन्या गाड्यांवरील परिणामांबद्दल गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. केंद्र सरकारमुळे ऑटोमोबाइल कंपन्या जुन्या गाड्यांवरील संभाव्य धोक्यांची माहिती उघड करत नसल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.
जुन्या इंजिनवर काय परिणाम होईल?
अरविंद केजरीवाल यांनी स्पष्ट केले आहे की, E20 इंधन 2023 पूर्वी तयार केलेल्या पेट्रोल गाड्यांसाठी सुरक्षित आहे की नाही, याबद्दल त्यांनी 29 ऑटोमोबाइल कंपन्यांना लेखी उत्तर मागितले होते. तसेच, या इंधनामुळे गाडीच्या मायलेजमध्ये घट झाल्यास किंवा इंजिन दुरुस्तीचा खर्च आल्यास कंपन्या जबाबदारी घेतील का, असा प्रश्नही त्यांनी विचारला होता. मात्र, यापैकी कोणत्याही कंपनीकडून लेखी उत्तर मिळाले नसल्याचे केजरीवाल यांनी सांगितले.
एवढेच नाही, तर केजरीवाल यांनी नऊ कंपन्यांच्या प्रतिनिधींशी बोलल्याचा दावा केला. या प्रतिनिधींनी तोंडी कबूल केले की E20 इंधनामुळे इंजिनच्या भागांचे नुकसान होऊ शकते आणि मायलेज कमी होऊ शकते. मात्र, जाहीरपणे किंवा लेखी स्वरूपात हे सांगायला कंपन्या तयार नाहीत, कारण त्यांना जनतेचा रोष आणि नुकसान भरपाईच्या दाव्यांची भीती आहे.
लाखो वाहन मालक धोक्यात?
या इंधन बदलाचा परिणाम सध्या रस्त्यावर धावणाऱ्या लाखो गाड्यांवर होण्याची शक्यता आहे. केजरीवाल यांच्या अंदाजानुसार, 2023 पूर्वी तयार झालेल्या सुमारे 30 कोटी गाड्या (यात 22 कोटी दुचाकी आणि 8 कोटी चारचाकी) E20 इंधनासाठी पूर्णपणे सुरक्षित नसतील.
इथेनॉलचे प्रमाण वाढवणे हा सरकारचा उद्देश कच्च्या तेलाची आयात कमी करणे आणि कृषी क्षेत्राला प्रोत्साहन देणे हा आहे. मात्र, यामुळे जुन्या इंजिन डिझाइनमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रबर पाईप्स, गॅस्केट्स आणि इतर भागांचे इथेनॉलमुळे नुकसान होण्याची तांत्रिक चिंता वाढली आहे.
आर्थिक आणि व्यावहारिक प्रश्न
केजरीवाल यांनी E20 इंधनाच्या आर्थिक तर्कावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. त्यांच्या मते, इथेनॉलमध्ये पेट्रोलच्या तुलनेत ऊर्जेचे प्रमाण कमी असू शकते, ज्यामुळे ग्राहकांना गाडी चालवताना कमी मायलेज मिळून खर्च वाढू शकतो.
सरकारने यापूर्वी सांगितले आहे की E20 मुळे प्रदूषण कमी होईल आणि आयातीवरील अवलंबित्व कमी होईल. मात्र, जुन्या गाड्यांच्या देखभालीसाठी आवश्यक असलेल्या माहितीचा अभाव हा चिंतेचा विषय बनला आहे.
सरकार E20 इंधन देशभरात लागू करत असताना, ऑटोमोबाइल कंपन्या याबद्दल काय माहिती देतात यावर गुंतवणूकदार आणि ग्राहक लक्ष ठेवून असतील. कंपन्या त्यांच्या इंजिन मॉडेल्ससाठी काय तांत्रिक बदल करत आहेत आणि जुन्या गाड्यांचे संभाव्य नुकसान टाळण्यासाठी काय उपाययोजना करत आहेत, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.