इलेक्ट्रिक बस मार्केटमध्ये JSW चा प्रवेश
JSW Greentech ने ऑटोमोटिव्ह क्षेत्रात एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. कंपनीला त्यांच्या पहिल्या 12-मीटर इलेक्ट्रिक बस मॉडेल, 'JSW 12M 51+D AC SDX', साठी ARAI (Automotive Research Association of India) कडून CMVR (Central Motor Vehicles Rules) टाईप अप्रुव्हल सर्टिफिकेट प्राप्त झाले आहे. हे प्रमाणपत्र म्हणजे कंपनीने भारतातील कठोर सुरक्षा, कार्यक्षमता आणि नियामक मानकांची यशस्वीपणे पूर्तता केली आहे. यामुळे आता JSW ला ही इलेक्ट्रिक बस व्यावसायिक वापरासाठी बाजारात आणण्याचा आणि विकण्याचा मार्ग खुला झाला आहे. भारतीय रस्त्यांवर वाहन चालवण्यासाठी हे आवश्यक असलेले एक मोठे कायदेशीर मान्यता (Homologation) आहे.
दोन सेगमेंटमधील भिन्न वाटचाल
एकीकडे JSW Greentech इलेक्ट्रिक बसमध्ये प्रगती करत असताना, दुसरीकडे JSW समूहाच्या पॅसेंजर व्हेईकल (Passenger Vehicle) विभागाला, म्हणजेच JSW Motors ला, काही मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. चीनमधून आयात होणाऱ्या स्पेअर पार्ट्स, विशेषतः सेफ्टी ग्लास आणि विंडशील्ड्ससाठी आवश्यक असलेल्या सरकारी परवानग्या मिळवण्यात त्यांना अडथळे येत आहेत. २०२० मध्ये लागू झालेल्या भारतातील कडक गुणवत्ता नियंत्रण नियमांमुळे (Quality Control Regulations) परदेशी पुरवठादारांना स्थानिक पातळीवर प्रमाणपत्र मिळवणे बंधनकारक आहे. या प्रक्रियेला जास्त वेळ आणि पैसा लागत असल्याने JSW च्या पॅसेंजर कार लाँचला उशीर होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
उत्पादन आणि बाजारातील स्थान
JSW ची ही इलेक्ट्रिक बस, 'JSW 12M 51+D AC SDX', पूर्ण-आकाराची, वातानुकूलित (Air-conditioned) असून जास्त प्रवासी क्षमतेसाठी डिझाइन केली आहे. या बसचे उत्पादन महाराष्ट्रातील छत्रपती संभाजी नगर (Chhatrapati Sambhaji Nagar) येथील JSW च्या नवीन ग्रीनफिल्ड प्लांटमध्ये (Greenfield facility) होणार आहे. या प्लांटची वार्षिक उत्पादन क्षमता 10,000 इलेक्ट्रिक बसेस आणि 5,000 इलेक्ट्रिक ट्रक्सपर्यंत वाढवण्याची JSW ची योजना आहे. यामुळे सरकारी खरेदी आणि मोठे फ्लीट ऑपरेटर्सकडून येणाऱ्या मागणीला पूर्ण करण्यासाठी कंपनी सज्ज होईल.
स्पर्धा आणि क्षेत्राची वाढ
JSW एका अत्यंत स्पर्धात्मक आणि वेगाने वाढणाऱ्या भारतीय इलेक्ट्रिक बस मार्केटमध्ये प्रवेश करत आहे. PMI Electro Mobility, Olectra Greentech, JBM Auto आणि Tata Motors सारखे स्थापित ब्रँड्स बाजारात आधीपासूनच आहेत. PMI Electro Mobility कडे २०२५ च्या पहिल्या सहामाहीत अंदाजे 25.8% मार्केट शेअर आहे. FAME II आणि PM e-Bus Sewa सारख्या सरकारी योजनांमुळे सार्वजनिक वाहतूक फ्लीट्सचे विद्युतीकरण करण्यावर भर दिला जात आहे. २०26 पर्यंत भारतीय इलेक्ट्रिक बस मार्केटचे मूल्य $1.41 अब्ज पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे, ज्यात २०२५ मध्ये बॅटरी इलेक्ट्रिक वाहनांचा (BEVs) वाटा 98% पेक्षा जास्त असेल. इलेक्ट्रिक ट्रक्ससाठी देखील सरकार ₹9.6 लाख पर्यंतचे प्रोत्साहन देत आहे, जे JSW च्या व्यापक उत्पादन क्षमतेला पाठिंबा देते. JSW Holdings Limited चा P/E रेशो (Price-to-Earnings ratio) फेब्रुवारी १८, २०२६ पर्यंत 166.75 होता, तर मार्केट कॅपिटलायझेशन ₹19,672.0 कोटी होते, जे भविष्यातील वाढीसाठी गुंतवणूकदारांच्या मोठ्या अपेक्षा दर्शवते.
संभाव्य आव्हाने
पॅसेंजर कार विभागातील आयात परवानग्यांशी संबंधित अडचणी JSW साठी नियामक आव्हाने दर्शवतात. तसेच, बाजारात आधीच मजबूत पकड असलेल्या कंपन्यांशी स्पर्धा करणे हे एक मोठे आव्हान असेल. JSW ला त्यांच्या नवीन उत्पादन क्षमतेचा पुरेपूर वापर करण्यासाठी बाजारात आपली वेगळी ओळख निर्माण करावी लागेल.