Whalesbook
स्वदेशी EV बॅटरी तंत्रज्ञानासाठी मोठा 'फंड'
जागतिक स्तरावर चीनच्या तंत्रज्ञानावरील वाढते अवलंबित्व आणि भू-राजकीय तणाव पाहता, अनेक ऑटोमोबाईल कंपन्या स्वतःचे तंत्रज्ञान विकसित करण्यावर भर देत आहेत. याच दिशेने टाटा आणि जेएसडब्ल्यू समूहांनी हा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. दोन्ही कंपन्या मिळून $1 अब्ज डॉलर्स पेक्षा जास्त रक्कम EV बॅटरी आणि तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी गुंतवणार आहेत. हे भारतीय EV बाजारात स्वदेशी क्षमता निर्माण करण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल ठरेल.
टाटा आणि जेएसडब्ल्यूच्या योजना काय?
टाटा समूहाची उपकंपनी Agratas जवळपास $400 दशलक्ष डॉलर्स पेक्षा जास्त गुंतवणूक बंगळुरूत एका नवीन संशोधन केंद्रासाठी करत आहे. येथे लिथियम आयर्न फॉस्फेट (LFP) आणि लिथियम मँगनीज आयर्न फॉस्फेट (LMFP) यांसारख्या बॅटरी तंत्रज्ञानाचा विकास केला जाईल, ज्यामुळे स्थानिक पातळीवर बॅटरी सेलचे उत्पादन शक्य होईल. दुसरीकडे, जेएसडब्ल्यू ग्रुपच्या JSW Motors ने पुढील पाच ते सहा वर्षांत किमान $500 दशलक्ष डॉलर्स संशोधनावर खर्च करण्याची योजना आखली आहे. महाराष्ट्रात एक रिसर्च हब उभारून जागतिक तंत्रज्ञान भारतासाठी अनुकूल करणे, सॉफ्टवेअर विकसित करणे आणि कनेक्टेड कार फीचर्स सुधारणे, यावर लक्ष केंद्रित केले जाईल. भारताचा EV बाजार झपाट्याने वाढत असून, २०२५ पर्यंत २.३ दशलक्ष युनिट्स विक्री आणि २०३० पर्यंत दरवर्षी सरासरी १८.३% वाढ अपेक्षित आहे.
स्पर्धेत चीनचे वर्चस्व आणि कंपन्यांची धडपड
हे सर्व घडत असताना, भारतीय EV मार्केटमध्ये स्पर्धाही वाढत आहे. सरकारी धोरणांमध्ये बदल होत असून, सबसिडीचे स्वरूपही बदलत आहे. प्रतिस्पर्धी कंपन्या जसे की महिंद्रा अँड महिंद्रा (Mahindra & Mahindra) देखील EV विक्री वाढवण्याचे लक्ष्य ठेवत आहेत. दुसरीकडे, ओला इलेक्ट्रिक (Ola Electric) सारख्या स्टार्टअप्सना आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. चीन LFP बॅटरी मार्केटमध्ये ८०% पेक्षा जास्त उत्पादन आणि जवळपास सर्व कॅथोड मटेरियलवर नियंत्रण ठेवून वर्चस्व गाजवत आहे. अशा परिस्थितीत, टाटा मोटर्सने (Tata Motors) आपल्या R&D खर्चात ४५% वाढ करून ₹२९,३९८ कोटी (FY24) पर्यंत नेला आहे, जे EV क्षेत्रातील त्यांच्या दीर्घकालीन धोरणाचे संकेत देते.
आव्हाने आणि जोखीम कायम
मोठ्या गुंतवणुकीसोबतच काही धोके आणि आव्हाने देखील आहेत. नवीन बॅटरी तंत्रज्ञान विकसित करणे ही एक लांब, महाग आणि अनिश्चित प्रक्रिया आहे. चीनच्या LFP बॅटरी उत्पादनावरील मजबूत पकडीमुळे, भारतीय कंपन्यांना अजूनही चिनी कच्चा माल किंवा घटकांवर अवलंबून राहावे लागू शकते. ओला इलेक्ट्रिकच्या आर्थिक पुनर्रचनेचा आणि शेअरमधील घसरणीचा (३०% पेक्षा जास्त) अनुभव दर्शवतो की EV स्टार्टअप्ससाठी यश मिळवणे किती कठीण आहे. तसेच, ऑटोमोटिव्ह क्षेत्रातील उच्च खर्च आणि बाजारातील अस्थिरता यांसारखी आव्हाने कंपन्यांसमोर आहेत.