किंमत हाच सर्वात मोठा अडथळा
EV मार्केटमधील वाढीचा मुख्य अडथळा म्हणजे त्याची किंमत. उदाहरणार्थ, Hyundai Creta चे पेट्रोल मॉडेल सुमारे ₹12.8 लाख आणि डिझेल मॉडेल ₹15 लाख ला मिळते. पण याच मॉडेलचे इलेक्ट्रिक व्हेरियंट तब्बल ₹19.5 लाख पर्यंत जाऊ शकते. खरेदीच्या वेळीच ₹7 लाखांचा हा फरक सामान्य भारतीय ग्राहकांसाठी परवडणारा नाही. अनेक जण दीर्घकालीन बचत करण्याऐवजी तात्काळ परवडण्यावर अधिक भर देतात.
चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चरचा अभाव
अधिकृत आकडेवारीनुसार, देशभरात 29,000 हून अधिक सार्वजनिक चार्जिंग स्टेशन्स, ज्यात 8,800 फास्ट चार्जर्सचा समावेश आहे, तैनात करण्यात आले आहेत. पण जमिनीवरील चित्र मात्र वेगळे आहे. कर्नाटकसारख्या राज्यात, जिथे सर्व 31 जिल्ह्यांमध्ये चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर वाढवण्यासाठी सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (PPP) सुरू होती, तिथे खाजगी ऑपरेटर्सनी फक्त नऊ जिल्ह्यांमध्येच रस दाखवला. याचे कारण म्हणजे EV ची कमी घनता आणि व्यवसायाची अनिश्चितता. यामुळे शहरी भागांमध्येच सुविधांचे केंद्रीकरण झाले असून ग्रामीण भाग अजूनही वंचित आहेत, ज्यामुळे रेंजची चिंता (range anxiety) वाढते.
पुरवठा साखळीतील कमकुवत दुवे
भारताच्या EV महत्त्वाकांक्षा आणखी एका कारणामुळे मर्यादित आहेत - लिथियमसारख्या महत्त्वाच्या बॅटरी मटेरियलसाठी आयातीवर असलेले मोठे अवलंबित्व. देशांतर्गत लिथियम-आयन बॅटरीची मागणी प्रामुख्याने परदेशातून पूर्ण होते, ज्यामुळे जागतिक पुरवठा साखळीतील व्यत्ययांचा धोका वाढतो. चीनने नुकतेच काही प्रमुख बॅटरी कंपोनंट्स आणि उत्पादन तंत्रज्ञानावरील निर्बंध लादल्याने या संरचनेतील कमकुवतपणा उघड झाला आहे.
धोरणात्मक अनिश्चितता
FAME आणि प्रोडक्शन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) सारख्या योजनांमधून सरकारी समर्थन, देशांतर्गत EV इकोसिस्टम तयार करण्याची तीव्र वचनबद्धता दर्शवते. तथापि, लक्ष्यांमध्ये आणि प्रोत्साहनांमध्ये वारंवार होणारे बदल गुंतवणुकीचे वातावरण अनिश्चित बनवतात. उत्पादक आणि पुरवठादार सतत बदलणाऱ्या नियमांमुळे दीर्घकालीन नियोजन आणि गुंतवणुकीच्या निर्णयांमध्ये अडचणी अनुभवत आहेत.
