भारतातील EV मार्केटची नवी दिशा: विक्रीत वाढ, ऑटोमेकर्स ग्राहकांच्या चिंतांवर लक्ष केंद्रित करत आहेत

भारतीय इलेक्ट्रिक वाहन (EV) बाजारात एक महत्त्वपूर्ण बदल दिसून येत आहे. उत्पादक केवळ नवीन मॉडेल्सच्या श्रेणीचा विस्तार करण्याऐवजी, पुनर्विक्री मूल्य आणि सेवेच्या चिंता यांसारख्या प्रमुख ग्राहक समस्यांचे निराकरण करण्याला अधिक प्राधान्य देत आहेत. उद्योगातील अधिकाऱ्यांच्या मते, मालकीच्या या दीर्घकालीन जोखमी (ownership risks) संभाव्य EV खरेदीदारांसाठी मोठे अडथळे आहेत. हे पुनर्गठन, सुरुवातीच्या उत्पादन लाँचच्या पुढे जाऊन एक मजबूत मालकी इकोसिस्टम (ownership ecosystem) तयार करण्याच्या दिशेने बाजाराची परिपक्वता दर्शवते. ग्राहकांचा विश्वास जिंकण्यासाठी एक व्यापक समर्थन संरचना (support structure) आवश्यक आहे हे ओळखून, कंपन्या EV मालकीला अधिक अंदाजित आणि कमी जोखमीचे बनवण्यासाठी सेवा आणि हमी एकत्र (bundling) करत आहेत. अनेक ऑटोमेकर्स नवीन मॉडेल्ससोबत नाविन्यपूर्ण योजनाही आणत आहेत. व्हिएतनामी कार निर्माता VinFast, पहिल्यांदा EV खरेदी करणाऱ्यांसाठी संक्रमण सुलभ करण्यासाठी, विद्यमान पेट्रोल, डिझेल आणि CNG वाहनांसाठी एक्सचेंज प्रोग्राम (exchange program) ऑफर करण्याची योजना आखत आहे. Toyota Kirloskar Motor चे नवीन Urban Cruiser Ebella, त्याच्या प्लॅटफॉर्म सिबलिंग, Maruti Suzuki e-Vitara प्रमाणेच, गॅरंटीड रीसेल व्हॅल्यू (guaranteed resale value) आणि बॅटरी-एज-ए-सर्व्हिस (battery-as-a-service) पर्यायांसह येईल. e-Vitara मध्ये बॅटरी-एज-ए-सर्व्हिस (BaaS), सबस्क्रिप्शन प्लॅन्स (subscription plans) आणि अश्योर्ड बायबॅक प्रोग्राम्स (assured buyback programs) देखील असतील, ज्यामुळे ग्राहक बॅटरीशिवाय वाहन खरेदी करू शकतील, ज्यामुळे सुरुवातीचा खर्च कमी होईल. Tata Motors सारखे प्रस्थापित खेळाडू विस्तारित वॉरंटीद्वारे (extended warranties) ग्राहक विश्वास मजबूत करत आहेत. Nexon.ev 45kWh, Curvv.ev आणि Harrier.ev मॉडेल्स आता पहिल्यांदा खाजगी मालकांसाठी, नोंदणीपासून 15 वर्षांसाठी अमर्यादित किलोमीटरसाठी आजीवन हाय-व्होల్टेज (HV) बॅटरी वॉरंटीसह (lifetime HV battery warranty) येत आहेत. याचा उद्देश बॅटरीच्या आरोग्याविषयी आणि बदली खर्चांविषयीची अनिश्चितता कमी करणे आहे. MG Motor India चार्जिंग स्टेशन व्यवस्थापनासाठी eHUB ॲप, बॅटरी पुनर्वापरासाठी (repurposing) Project REVIVE आणि बॅटरी-एज-ए-सर्व्हिस मॉडेल्ससारख्या उपक्रमांद्वारे EV मालकीचा अनुभव सुधारत आहे. Mahindra, बॅटरीची टिकाऊपणा (durability), सेवेची सज्जता (service preparedness) आणि एकूण मालकी खर्चाचे (total cost of ownership) ऑप्टिमायझेशन यावर लक्ष केंद्रित करत आहे, तसेच त्यांच्या 'Born Electric' व्हिजनमध्ये (vision) महत्त्वपूर्ण गुंतवणूक करत आहे. भारतीय EV मार्केटने 2025 कॅलेंडर वर्षात मजबूत वाढ दर्शविली आहे. Federation of Automobile Dealers Associations (FADA) च्या अहवालानुसार, पॅसेंजर EV ची किरकोळ विक्री 77.04% ने वाढून 176,817 युनिट्स झाली आहे, जी 2024 मध्ये 99,875 युनिट्स होती. यामुळे पॅसेंजर व्हेईकल सेगमेंटमध्ये EV चा प्रवेश 2025 मध्ये 4.0% पर्यंत वाढला आहे, जो मागील वर्षी 2.4% होता. S&P Global Mobility ने अंदाज वर्तवला आहे की हा ट्रेंड सुरू राहील आणि 2026 पर्यंत EV प्रवेश 7% पर्यंत पोहोचेल, जे भारतातील इलेक्ट्रिक मोबिलिटीसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा (inflection point) आहे. अलीकडील नियामक फाइल्स (regulatory filings) ऑटोमोटिव्ह क्षेत्रात चालू असलेल्या कॉर्पोरेट घडामोडी दर्शवतात. मागील सात दिवसांमध्ये (15-22 जानेवारी, 2026), Mahindra Group ने डिसेंबर 2025 साठी त्यांचे उत्पादन, विक्री आणि निर्यातीचे आकडे जाहीर केले आहेत आणि जानेवारी 2026 मध्ये एका वरिष्ठ व्यवस्थापन कर्मचाऱ्याची (Senior Management personnel) नियुक्ती केली आहे. Mahindra & Mahindra Financial Services ने जानेवारी 2026 मध्ये Q3 FY26 साठी एक व्यवसाय अद्यतन (Business Update) नोंदवले आहे. याव्यतिरिक्त, Tech Mahindra ने 16 जानेवारी 2026 रोजी त्यांचे Q3 निकाल (Q3 Results) जाहीर केले, ज्यात वर्षा-दर-वर्षा 14% नफ्यात वाढ दिसून आली.