Whalesbook
बाजारातील तेजीचा फायदा घेणार?
ऑटोमोबाईल क्षेत्रातील वाढता उत्साह बुधवारी, २५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी दिसून आला. निफ्टी ऑटो इंडेक्सने सुमारे 2% ची उसळी घेत ५ जानेवारी २०२६ च्या विक्रमी उच्चांक 29,179.10 जवळ धडक मारली. या रॅलीत Hero MotoCorp आणि Bosch सारख्या कंपन्यांचे शेअर्स सुमारे 6% तर TVS Motor आणि Bajaj Auto यांचे शेअर्स 3% नी वाढले. गुंतवणूकदारांचा हा विश्वास भविष्यातील वाढ आणि सरकारी धोरणांना अधोरेखित करतो.
EV निर्यातीचे ध्येय आणि वास्तव
FICCI आणि Yes Bank च्या संयुक्त अहवालानुसार, भारताला इलेक्ट्रिक वाहनांच्या निर्यातीसाठी एक मजबूत राष्ट्रीय धोरण तयार करणे अत्यंत आवश्यक आहे. २०२३० पर्यंत जगभरातील EV विक्री तिप्पट होण्याची शक्यता आहे, जी एकूण वाहन बाजाराच्या 62% ते 86% पर्यंत पोहोचू शकते. चीन आधीपासूनच या बाजारात सर्वात मोठा खेळाडू असून, जागतिक वाहन उत्पादनात 40% वाटा चीनचा असेल. चीन खर्च आणि उत्पादन क्षमतेत खूप पुढे आहे, ज्यामुळे भारतासाठी ही मोठी स्पर्धा आहे.
भारतातील ऑटोमोटिव्ह क्षेत्राचे मार्केट कॅपिटल सुमारे $150 बिलियन च्या जवळ पोहोचले आहे. सूचीबद्ध कंपन्यांचे P/E रेशो साधारणपणे 20x ते 35x च्या दरम्यान आहेत. मात्र, EV निर्यातीत स्पर्धात्मकता मिळवणे सोपे नाही.
आव्हानांची मालिका
भारतातील EV चा वापर वाढत असला तरी, तो जगातील इतर प्रमुख देशांच्या तुलनेत अजूनही कमी आहे. FY24 मध्ये EV चा वापर अंदाजे 6% होता. ऑटोमोटिव्ह कंपोनंट उद्योगाने FY25 मध्ये ₹80.2 बिलियन चा टर्नओव्हर गाठला, तर FY26 च्या पहिल्या सहामाहीत (H1 FY26) निर्यात 9.3% ने वाढून ₹12.1 बिलियन झाली. पण, याच काळात आयात 12.5% ने वाढली, ज्यामुळे व्यापार तूट (Trade Deficit) वाढली आहे. याचा अर्थ, जागतिक स्तरावर स्पर्धा करण्यासाठी भारत अजूनही आयातीवर अवलंबून आहे.
बॅटरीची किंमत कमी करण्यासाठी तंत्रज्ञान आणि उत्पादन क्षमता वाढवणे आवश्यक आहे. जरी सरकार FAME, PLI सारख्या योजना राबवत असले तरी, जागतिक किमतींशी बरोबरी करण्यासाठी अजून खूप काम करावे लागेल. युरोपियन युनियन (EU), यूके आणि ऑस्ट्रेलियासारख्या देशांशी व्यापार करार (FTA) भारतासाठी संधी निर्माण करू शकतात, परंतु आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा, सायबर सुरक्षा आणि बॅटरी ट्रेसिबिलिटी मानकांचे पालन करणे बंधनकारक आहे.
धोक्याची घंटा: चीन आणि वाढलेले व्हॅल्युएशन
भारताच्या EV निर्यात स्वप्नांमध्ये चीन हा सर्वात मोठा अडथळा आहे. चीनची उत्पादन क्षमता आणि कमी खर्च यामुळे त्यांच्याशी स्पर्धा करणे अत्यंत कठीण आहे. लिथियम-आयन बॅटरीसाठी भारताची आयातीवरील अवलंबित्व, पुरवठा साखळीतील धोके आणि वाढलेला कच्च्या मालाचा खर्च यावर परिणाम करते. जागतिक स्तरावर बॅटरीच्या किमती कमी होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे त्यांची मोठी उत्पादन क्षमता आणि नवनवीन तंत्रज्ञान, ज्यामध्ये भारत अजूनही विकास करत आहे.
TVS Motor सारख्या कंपन्यांचे P/E रेशो 59.37x पर्यंत पोहोचले आहेत, जे दर्शवते की बाजाराच्या अपेक्षा सध्याच्या वास्तवापेक्षा जास्त आहेत. तसेच, Ola Electric सारख्या कंपन्यांच्या 'स्ट्रक्चरल रीसेट'च्या बातम्या EV स्टार्टअप स्पेसच्या आर्थिक अस्थिरतेकडे लक्ष वेधतात.
भविष्यातील दिशा
देशांतर्गत मजबूत मागणी आणि EVMobility ला प्रोत्साहन देणाऱ्या धोरणांमुळे भारतीय ऑटोमोबाईल क्षेत्राचे भविष्य उज्ज्वल दिसत आहे. बजेट २०२६ मधील बॅटरीची किंमत कमी करण्यावर आणि सेमीकंडक्टर एकत्रीकरणावर भर दिल्याने देशांतर्गत उत्पादन साखळी मजबूत होईल. तथापि, या देशांतर्गत ताकदीचे जागतिक निर्यात नेतृत्वात रूपांतर करण्यासाठी, भारताला केवळ उत्पादन क्षमतेवरच नव्हे, तर खर्चावर, तांत्रिक नवकल्पनांवर आणि आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या मानकांचे पालन करण्यावरही लक्ष केंद्रित करावे लागेल.