Whalesbook
इलेक्ट्रिक कार्सची मागणी वाढली, पण कोणत्या?
भारतातील इलेक्ट्रिक चारचाकी वाहनांच्या (e4w) नोंदणीत फेब्रुवारी 2026 मध्ये 50% ची जबरदस्त वाढ पाहायला मिळाली. या महिन्यात एकूण 13,185 युनिट्सची नोंद झाली, जी मागील वर्षीच्या तुलनेत मोठी झेप आहे. नवीन मॉडेल्सची बाजारात एन्ट्री आणि अनेक कंपन्यांचा वाढलेला सहभाग यामुळे ही वाढ शक्य झाली आहे. मात्र, ही तेजी प्रामुख्याने मिड-प्रीमियम SUV सेगमेंटमध्ये दिसून आली आहे, ज्यामुळे किमतीच्या बाबतीत संवेदनशील असलेल्या मास मार्केट सेगमेंटमध्ये (Mass Market Segment) मात्र अजूनही वाढ खुंटलेली आहे.
कंपन्यांची कामगिरी आणि बाजारातील स्थिती
Tata Motors आपल्या आघाडीच्या स्थानावर कायम आहे. कंपनीने सुमारे 50% ची वाढ नोंदवली असून, बाजारातील जवळपास 40% हिस्सा त्यांच्याकडे आहे. Nexon आणि Punch EV सारख्या मॉडेल्सनी चांगली कामगिरी केली आहे. याउलट, JSW MG च्या व्हॉल्यूममध्ये 5% ची घट झाली आहे, ज्यामुळे त्यांचा मार्केट शेअर मागील वर्षीच्या 39.15% वरून घसरून 24.65% झाला आहे. Mahindra Electric ने 21% मार्केट शेअरसह तिसरे स्थान भक्कम केले आहे. व्हिएतनामच्या VinFast ने VF6 आणि VF7 मॉडेल्ससह चौथ्या स्थानी मोठी झेप घेतली आहे, तर Hyundai पाचव्या स्थानी आहे. विशेष म्हणजे, अवघ्या चार महिन्यांपूर्वी बाजारात उतरलेल्या VinFast आणि Maruti Suzuki (ज्याने eVitara आणली) यांसारख्या कंपन्यांनी आता ईव्ही सेगमेंटमध्ये स्थान मिळवले आहे.
बाजारातील वाढीचे विश्लेषण आणि आव्हान
सध्या इलेक्ट्रिक कार बाजारात वाढ असली तरी, ती एका विशिष्ट सेगमेंटमध्ये केंद्रित असल्याचे दिसत आहे. Crisil Ratings च्या संचालक पूनम उपाध्याय यांच्या मते, नवीन मॉडेल्स प्रामुख्याने मिड-प्रीमियम SUV श्रेणीत येत आहेत. भारतीय ऑटोमोबाईल उद्योगाच्या तुलनेत हा सेगमेंट अजूनही लहान बेसवर आहे, त्यामुळे भविष्यात वाढीला मोठी संधी आहे. मात्र, ईव्हीचा व्यापक स्वीकार होण्यासाठी मास मार्केटमध्ये प्रवेश करणे गरजेचे आहे, जिथे परवडणारी किंमत हे सर्वात मोठे आव्हान आहे.
या कंपन्यांच्या विश्लेषणाबद्दल बोलायचं झाल्यास, Maruti Suzuki साठी 'मॉडरेट बाय' (Moderate Buy) रेटिंग असून टार्गेट प्राईस INR 17,255 आहे. Mahindra & Mahindra साठी 'स्ट्रॉंग बाय' (Strong Buy) रेटिंग असून टार्गेट INR 4,317.43 आहे. Hyundai Motor Company साठी 'बाय' (Buy) रेटिंग आहे, पण काही विश्लेषकांच्या मते यात थोडी घसरण दिसू शकते, ज्याचे सरासरी टार्गेट 605,431 KRW आहे. VinFast Auto साठी मत विभागलेले आहे, 'होल्ड' (Hold) रेटिंग जास्त आहे, ज्याचे सरासरी टार्गेट $5.83 आहे. Tata Motors च्या ईव्ही पोर्टफोलिओची कामगिरी मजबूत आहे. SAIC Motor (MG Motor India ची मूळ कंपनी) साठी मिश्र रेटिंग आहे, काही 'बाय' तर काही 'होल्ड' म्हणत आहेत, आणि १२ महिन्यांचे टार्गेट CNY 19.68 च्या आसपास आहे. फेब्रुवारी 2026 मध्ये एकूण भारतीय पॅसेंजर व्हेईकल मार्केट 25% ने वाढले, ईव्हीची वाढ त्याहून अधिक आहे.
जोखीम आणि भविष्यातील शक्यता
सध्याची ईव्ही बाजाराची वाढ सकारात्मक असली तरी, त्यात काही जोखीम आहेत. मिड-प्रीमियम SUV सेगमेंटवर जास्त लक्ष केंद्रित केल्यामुळे, परवडणाऱ्या किमतीतील गाड्यांची (Mass Market) कमतरता जाणवते. जर कंपन्यांनी स्वस्त पर्याय उपलब्ध करून दिले नाहीत, तर बाजाराची वाढ अपेक्षित वेगाने होणार नाही. JSW MG च्या मार्केट शेअरमधील घट त्यांची दीर्घकालीन रणनीतीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करते. VinFast ची बाजारात वेगाने एन्ट्री प्रभावी असली तरी, कंपनीला आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. Hyundai Motor India च्या ईव्ही रणनीतीमध्ये नवीन ईव्ही-केंद्रित कंपन्यांच्या तुलनेत आक्रमकता कमी असू शकते. Maruti Suzuki सारख्या कंपन्यांना मागणी वाढल्यास उत्पादन क्षमतेच्या मर्यादा येऊ शकतात.
भविष्यातील वाटचाल
या आव्हानांनंतरही, भारतीय ईव्ही बाजाराचे भविष्य उज्ज्वल दिसत आहे. वाढते उत्पादन पोर्टफोलिओ आणि ग्राहकांमध्ये वाढणारी जागरूकता यामुळे ईव्हीची मागणी वाढतच राहील. सरकारी धोरणे आणि चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चरमधील सुधारणांमुळे 2026 अखेरपर्यंत ईव्हीचा बाजारातील हिस्सा दुहेरी आकड्यात पोहोचण्याची शक्यता आहे. मात्र, मास मार्केटमधील किमतींचे आव्हान आणि SUV व्यतिरिक्त इतर सेगमेंटमध्ये ईव्हीची पोहोच वाढवणे, हे कंपन्यांसाठी महत्त्वाचे ठरेल.