SUV ची लोकप्रियता का वाढतेय?
ग्राहकांची प्रशस्त (Spacious), सुरक्षित (Safe) आणि आकर्षक दिसणाऱ्या गाड्यांना वाढती पसंती, तसेच सर्वच प्राइस रेंजमधील नवनवीन SUV मॉडेल्सची बाजारात आलेली लाट ही यामागील प्रमुख कारणं आहेत. यामुळे SUV खरेदी करणे आता अधिक परवडणारे झाले आहे.
मार्केटमध्ये मोठी उलथापालथ
विशेषतः SUV सेगमेंटवर लक्ष केंद्रित केल्यामुळे महिंद्रा अँड महिंद्रा (Mahindra & Mahindra) कंपनीने हुंडई मोटर इंडियाला (Hyundai Motor India) मागे टाकून FY26 मध्ये प्रवासी वाहन (Passenger Vehicle) मार्केटमध्ये दुसरे स्थान पटकावले आहे. महिंद्राच्या Scorpio-N, XUV700 आणि Thar सारख्या SUV मॉडेल्सनी ग्राहकांकडून मोठी पसंती मिळवली आहे. टाटा मोटर्स (Tata Motors) देखील नवीन मॉडेल्स आणि इलेक्ट्रिक वाहनांमधील (EV) प्रयत्नांमुळे जोरदार वाढ करत आहे. विशेष म्हणजे, FY26 च्या चौथ्या तिमाहीत (Q4) टाटा मोटर्सने महिंद्रालाही विक्रीत मागे टाकले. मात्र, FY26 च्या चौथ्या तिमाहीत हुंडईने सर्वाधिक देशांतर्गत विक्री नोंदवली असली तरी, त्यांची वार्षिक विक्री घटली आहे, जी बाजारातील तीव्र स्पर्धेचे संकेत देते.
भविष्यातील वाटचाल आणि अपेक्षा
भारतीय ऑटो इंडस्ट्री FY27 मध्ये 3-6% होलसेल व्हॉल्यूम्समध्ये (Wholesale Volumes) मध्यम वाढ अपेक्षित करत आहे. प्रवासी वाहन सेगमेंटमध्ये 4-6% वाढीचा अंदाज आहे, ज्यामध्ये SUV चा वाटा मोठा असेल. वाढते उत्पन्न, शहरीकरण आणि उत्पादन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) सारख्या सरकारी योजना यामागे प्रमुख आहेत. सीएनजी (CNG), हायब्रिड आणि ईव्ही (EV) सारख्या स्वच्छ इंधनाचा वापर वाढत आहे.
विश्लेषकांचे मत आणि जोखीम
मॉर्गन स्टॅनली (Morgan Stanley) सारख्या विश्लेषकांनी ऑटो सेक्टरबद्दल सकारात्मक दृष्टिकोन व्यक्त केला आहे. मात्र, कच्च्या मालाच्या (Raw Material) वाढत्या किमती, इंधनाच्या दरातील चढ-उतार आणि सप्लाय चेन (Supply Chain) मधील अडचणी यांसारख्या धोक्यांकडेही लक्ष वेधले आहे. FY16 मध्ये 17% मार्केट शेअर असलेल्या SUV सेगमेंटने FY24 पर्यंत 50% पेक्षा जास्त मजल मारली आहे, हे ग्राहकांच्या बदलत्या पसंतीचे स्पष्ट चित्र दर्शवते.
आव्हाने आणि धोके
सध्या ऑटो सेक्टरला ॲल्युमिनियम आणि स्टीलसारख्या कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमतींमुळे मोठे खर्च वाढीचे आव्हान भेडसावत आहे. यामुळे मारुती सुझुकी (Maruti Suzuki) आणि हुंडईसारख्या कंपन्यांना किमती वाढवण्याचा विचार करावा लागत आहे. याचा नफ्यावरही परिणाम होत असून, मारुती सुझुकीचा Q3 FY26 मध्ये ऑपरेटिंग प्रॉफिट मार्जिन (Operating Profit Margin) घटल्याचे वृत्त आहे. तसेच, बाजारात संभाव्य संतृप्ति (Saturation) आणि टॉप सिक्स कंपन्यांकडून वाढता मार्केट शेअर कॅप्चर केल्यामुळे लहान उत्पादकांसाठी स्पर्धा अधिक तीव्र झाली आहे.