एप्रिल महिन्यात विक्रीचे नवे विक्रम!
भारतात इलेक्ट्रिक वाहनांचा (EV) स्वीकार झपाट्याने वाढत असल्याचे हे आकडे स्पष्ट दर्शवतात. उत्तम प्रॉडक्ट उपलब्धता, वाढणारे चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर (Charging Infrastructure) आणि ग्राहकांचा वाढता विश्वास यांसारखी कारणं यामागे आहेत. एकूण प्रवासी वाहनांच्या विक्रीमध्ये EV चा वाटा वेगाने वाढत आहे, जे स्वच्छ ऊर्जेकडे (Clean Transportation) एक मोठे बदल दर्शवते.
एप्रिल 2026 हा महिना भारताच्या EV क्षेत्रासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरला. प्रवासी वाहनांची (PV) विक्री वार्षिक आधारावर 75.14% नी वाढून 23,506 युनिट्सवर पोहोचली. इलेक्ट्रिक टू-व्हीलर (E2W) सेगमेंटमध्येही 60.73% ची वार्षिक वाढ नोंदवली गेली, जी 1,48,740 युनिट्स इतकी आहे. इलेक्ट्रिक थ्री-व्हीलर (E3W) सेगमेंटनेही आपली गती कायम ठेवली असून, एकूण E3W विक्रीमध्ये EV चा हिस्सा 60.38% पर्यंत पोहोचला आहे. PM E-DRIVE योजनेसारख्या सरकारी सबसिडीमुळे (Government Incentives) आणि उत्पादनांची उपलब्धता वाढल्यामुळे हे शक्य झाले आहे. एकूण भारतीय ऑटो मार्केटमध्येही 20% ची वार्षिक वाढ दिसून आली.
बाजारातील प्रमुख खेळाडू आणि हिस्सेदारी
EV प्रवासी वाहनांच्या सेगमेंटमध्ये Tata Motors Passenger Vehicles (TMPV) ने आपले नेतृत्व कायम राखले आहे. त्यांनी 8,543 युनिट्स विकल्या, ज्यात 77.17% ची वार्षिक वाढ आणि अंदाजे 36% मार्केट शेअर आहे. Mahindra & Mahindra (M&M) ने 63.98% वार्षिक वाढीसह 5,413 युनिट्सची विक्री केली. सलग दुसऱ्या महिन्यात M&M ने JSW MG Motor India ला मागे टाकले आणि FY26 साठी EV महसुलात आघाडी घेतली. JSW MG Motor India ने 5,006 युनिट्स विकल्या. E2W मार्केटमध्ये TVS Motor Company आणि Bajaj Auto यांनी आपले वर्चस्व कायम ठेवले आहे, तर Ather Energy सारखे ब्रँड्सही चांगली कामगिरी करत आहेत. Ola Electric देखील कमबॅक करताना दिसत आहे. Simple Ultra (400km रेंज) आणि Yamaha EC-06 सारखे नवीन मॉडेल्स बाजारात येत आहेत.
अजूनही काही आव्हाने कायम
प्रचंड वाढ असूनही, EV मार्केटसमोर काही मोठी आव्हाने आहेत. भारतातील प्रवासी वाहन बाजारात EV चा हिस्सा अजूनही केवळ 5.8% आहे, जो चीनच्या 40% च्या तुलनेत खूपच कमी आहे. चार्जिंग स्टेशन्सची अपुरी संख्या आणि असमान वितरणामुळे ग्राहकांना रेंजची चिंता (Range Anxiety) भेडसावते. तसेच, पेट्रोल/डिझेल वाहनांच्या तुलनेत EV ची किंमत 15-20% ने जास्त आहे, जे एक मोठे अंतर आहे. जागतिक भू-राजकीय तणावामुळे (Geopolitical Tensions) येणारे पुरवठा साखळीचे (Supply Chain) धोके किंमतींवर आणि मागणीवर परिणाम करू शकतात. भारताला 2030 पर्यंतचे विद्युतीकरण (Electrification) उद्दिष्ट गाठण्यासाठी ₹10 लाख कोटी पेक्षा जास्त निधीची गरज आहे. बॅटरीचे पार्ट्स आयात करण्यावरील अवलंबित्व ही सुद्धा एक चिंतेची बाब आहे.
भविष्यातील वाढीची अपेक्षा
तज्ञांच्या मते, FY26 मध्ये एकूण विक्री 25 लाख युनिट्स ओलांडण्याची अपेक्षा आहे. सरकारी पाठिंबा आणि सुधारित चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चरमुळे ही वाढ कायम राहण्याची शक्यता आहे. मात्र, चार्जिंगचे अडथळे दूर करणे, पेट्रोल गाड्यांशी किंमतीतील तफावत कमी करणे आणि सातत्यपूर्ण सरकारी धोरणे यामुळे EV चा स्वीकार आणखी वेगाने होऊ शकतो. 2030 ची लक्ष्ये गाठण्यासाठी मोठे गुंतवणूक आणि एकत्रित धोरणांची आवश्यकता आहे. हा बाजार आता केवळ सुरुवातीच्या टप्प्यातील ग्राहकांकडून मुख्य प्रवाहात (Mainstream Consumers) येत आहे, ज्यांना सर्व प्रकारच्या वाहनांसाठी परवडणारे आणि स्केलेबल सोल्युशन्स हवे आहेत.
