Whalesbook
एकूण विक्री आणि प्रवासी वाहनांमधील (PV) तेजी
जानेवारी 2026 मध्ये भारतात इलेक्ट्रिक वाहनांच्या (EV) एकूण रिटेल विक्रीत वर्षागणिक (Year-on-Year) 28% ची वाढ नोंदवण्यात आली. एकूण 2,19,109 युनिट्सची विक्री झाली. या वाढीमध्ये इलेक्ट्रिक प्रवासी वाहनांनी (Electric PVs) 54.75% ची जबरदस्त वाढ दर्शवली, एकूण 18,470 युनिट्सची विक्री झाली. यामुळे प्रवासी वाहनांमध्ये EV चा वाटा 2.5% वरून वाढून 3.6% झाला. टाटा मोटर्सने 8,007 युनिट्ससह आपले मार्केट लीड कायम ठेवले. JSW MG Motor आणि Mahindra & Mahindra (M&M) यांनीही चांगली कामगिरी केली, M&M ची विक्री मागील वर्षीच्या तुलनेत जवळपास चौपट झाली. मात्र, मागील महिन्याच्या (डिसेंबर 2025) तुलनेत PV सेगमेंटमध्ये 23.59% ची घट दिसून आली, जी महिन्या-दर-महिन्याच्या (MoM) घसरगुसर दर्शवते.
ई-थ्री-व्हीलर (E3W) आणि ई-टू-व्हीलर (E2W): वर्षागणिक वाढ, पण मंथ-ऑन-मंथ घट
इलेक्ट्रिक थ्री-व्हीलर (E3W) विक्रीत वर्षागणिक 26.43% ची वाढ होऊन 75,767 युनिट्सची विक्री झाली. भारतात E3W चा वाटा 59.6% आहे, जो विशेषतः लास्ट-माईल डिलिव्हरी आणि लॉजिस्टिक्ससाठी फायदेशीर ठरतो. या सेगमेंटमध्ये बजाज ऑटोने 8,510 युनिट्ससह आघाडी घेतली. सर्वात मोठा वाटा असलेल्या इलेक्ट्रिक टू-व्हीलर (E2W) विक्रीत 24.77% ची वाढ होऊन 1,22,812 युनिट्सची विक्री झाली. TVS मोटर कंपनी 34,558 युनिट्ससह या सेगमेंटमध्ये अव्वल ठरली. तथापि, वर्षागणिक चांगली कामगिरी असूनही, E3W मध्ये 14.16% तर E2W मध्ये 26.09% ची मंथ-ऑन-मंथ (MoM) घट दिसून आली, जी वर्षअखेरीच्या खरेदी पॅटर्न किंवा बाजारातील सामान्यीकरण दर्शवते.
ई-कमर्शियल व्हेईकल (e-CV): वाढीची जोरदार सुरुवात
इलेक्ट्रिक कमर्शियल व्हेईकल (e-CV) सेगमेंटमध्ये सर्वाधिक 115.5% ची वाढीव विक्री नोंदवण्यात आली, एकूण 2,060 युनिट्सची विक्री झाली. ही वाढ शहरांतर्गत लॉजिस्टिक्स आणि सार्वजनिक वाहतूक नेटवर्कमध्ये ई-फ्लीट (e-fleet) च्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील विद्युतीकरणाचे संकेत देते.
मागणी-आधारित बदल: सबसिडीऐवजी उत्पादनाची गुणवत्ता महत्त्वाची
FADA (Federation of Automobile Dealers Associations) चे अध्यक्ष सी.एस. विग्नेश्वर यांनी स्पष्ट केले की, भारताची EV इकोसिस्टम "संरचनेनुसार सकारात्मक मार्गावर" विस्तारत आहे. जानेवारीची कामगिरी या गोष्टीची पुष्टी करते की हा बदल "सबसिडीवर अवलंबून नसून पूर्णपणे मागणी-आधारित" आहे. याचा अर्थ ग्राहक आता उत्पादन-बाजार योग्यता (product-market fit), एकूण मालकी खर्च (total cost of ownership) आणि उत्पादनाची उपलब्धता याला अधिक महत्त्व देत आहेत. उत्पादकांनी सरकारी प्रोत्साहनांवर अवलंबून न राहता, स्पर्धात्मक किंमती, चार्जिंग पायाभूत सुविधा आणि उत्तम उत्पादने देण्यावर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
शेअर बाजारातील मूल्यांकन आणि पुढील आव्हाने
EV क्षेत्रातील मजबूत वार्षिक वाढीच्या पार्श्वभूमीवर, प्रमुख कंपन्यांचे शेअर मूल्य (stock performance) त्यांच्या मूल्यांकनानुसार (valuations) बदलत आहे. टाटा मोटर्स (P/E ratio सुमारे 25x), M&M (अंदाजे 18x), बजाज ऑटो (सुमारे 30x P/E) आणि TVS मोटर (अंदाजे 28x P/E) सारख्या कंपन्यांची कामगिरी बाजारातील सध्याच्या ट्रेंडनुसार आहे. वार्षिक वाढ चांगली असली तरी, E2W आणि E3W सेगमेंटमधील मंथ-ऑन-मंथ घट हे बाजारात संतृप्तता (saturation) किंवा हंगामी चढ-उतार (seasonal fluctuations) असण्याची शक्यता दर्शवते. EV उत्पादन आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी मोठ्या भांडवली गुंतवणुकीची (capital investment) आवश्यकता आहे, ज्यामुळे कंपन्यांच्या ताळेबंदावर (balance sheets) दबाव येऊ शकतो. Ather Energy सारख्या कंपन्या भांडवलासाठी प्रयत्नशील आहेत, जी EV उत्पादनातील मोठी गुंतवणूक आणि तीव्र स्पर्धेमुळे नफा मिळवण्याचे आव्हान दर्शवते.
पुढील वाटचाल: व्यवहार्य EV स्वीकारार्हतेचा (Pragmatic Adoption) काळ
FADA ला अपेक्षा आहे की भारत "व्यवहार्य EV स्वीकारार्हतेच्या (pragmatic EV adoption) निर्णायक बहु-वर्षीय टप्प्यात" प्रवेश करेल. हे अंदाज अर्थशास्त्र, EV इकोसिस्टमचे परिपक्वता (maturation) आणि वाढता ग्राहकांचा विश्वास यावर आधारित आहेत. जसजसे चार्जिंगचे जाळे विस्तारत जाईल आणि उत्पादक (OEMs) त्यांची उत्पादने अधिक चांगली करत राहतील, तसतसे परिचालन कार्यक्षमता (operational efficiency), किंमत स्पर्धात्मकता (cost competitiveness) आणि टिकाऊ मागणी निर्माण करण्यावर लक्ष केंद्रित केले जाईल. येणारे वर्ष उत्पादकांसाठी त्यांच्या उत्पादन विकास आणि व्यवसाय मॉडेलद्वारे बाजारातील आपली स्थिती मजबूत करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरतील.