Whalesbook
EV विक्री वाढली, पण मार्केट शेअर कमी का झाला?
जानेवारी २०२६ च्या आकडेवारीनुसार, भारतातील ऑटो मार्केटमध्ये एक अनोखी परिस्थिती पाहायला मिळाली. इलेक्ट्रिक वाहनांच्या (EVs) एकूण विक्रीत चांगली वाढ झाली असली, तरी पारंपरिक पेट्रोल-डिझेलवर चालणाऱ्या ICE वाहनांच्या विक्रीत त्याहून अधिक वेगाने वाढ झाल्याने, एकूण मार्केटमधील EV चा हिस्सा (penetration) कमी झाला. BNP Paribas च्या अहवालानुसार, ही एक तात्कालिक चिंतेची बाब असू शकते, कारण EV ची प्रत्यक्ष विक्री वाढत असूनही, ICE वाहनांच्या मजबूत कामगिरीमुळे EV चे मार्केटमधील स्थान कमी होत आहे.
सेगमेंटनुसार आकडेवारी आणि स्पर्धेत बदल:
इलेक्ट्रिक टू-व्हीलर (E2W) सेगमेंट: या सेगमेंटमध्ये महिन्या-दर-महिन्याला (month-on-month) नोंदणीत सुमारे 26% वाढ झाली. पुरवठ्याच्या समस्या कमी झाल्याने आणि नवीन मॉडेल्समुळे ही वाढ दिसून आली. मात्र, ICE टू-व्हीलरच्या विक्रीत 40% पेक्षा जास्त वाढ झाली, ज्यामुळे E2W चा मार्केटमधील हिस्सा 6.6% पर्यंत घसरला. TVS Motor ने आपले अव्वल स्थान टिकवून 28.3% मार्केट शेअर मिळवला, तर Bajaj Auto नेही चांगली कामगिरी केली. याउलट, Ola Electric चा मार्केट शेअर 6% च्या खाली गेला.
इलेक्ट्रिक पॅसेंजर व्हेईकल (EPV) सेगमेंट: येथेही नोंदणीत सुमारे 23% ची वाढ झाली. परंतु, ICE पॅसेंजर व्हेईकलच्या विक्रीत 36% ची जबरदस्त वाढ झाल्याने, EPV चा हिस्सा 3.8% पर्यंत खाली आला. Tata Motors सुमारे 45% मार्केट शेअरसह आघाडीवर राहिली, पण MG Motor ने आपली उपस्थिती लक्षणीयरीत्या वाढवत सुमारे 26% हिस्सा मिळवला. Mahindra & Mahindra चा मार्केट शेअर कमी झाला.
इलेक्ट्रिक थ्री-व्हीलर (E3W) सेगमेंट: या सेगमेंटमध्ये मात्र चित्र वेगळे होते. नोंदणीत 14% ची घट झाली आणि पेनिट्रेशन 59% पर्यंत घसरले. लहान कंपन्यांच्या कमी व्हॉल्यूम्समुळे हे घडले, तरी Bajaj Auto ने या सेगमेंटमध्ये अव्वल स्थान पटकावले.
मार्केटमधील सखोल विश्लेषण:
एकूणच पॅसेंजर व्हेईकल सेगमेंटमध्ये जानेवारी २०२६ मध्ये सुमारे 4,52,589 युनिट्सची विक्री झाली, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत 12.71% जास्त आहे. Tata Motors ने 70,222 युनिट्सची विक्री केली, जी 46.07% YoY वाढ दर्शवते आणि Maruti Suzuki नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. Mahindra & Mahindra 63,510 युनिट्ससह तिसऱ्या क्रमांकावर होते, ज्यात 25.37% YoY वाढ दिसली.
सध्याच्या आर्थिक मूल्यांकनानुसार (early 2026), Bajaj Auto चा P/E रेशो सुमारे 29.8, TVS Motor चा 67.85, Mahindra & Mahindra चा 31.3 आणि Tata Motors चा सुमारे 20.6 आहे. कंपन्यांच्या मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) मध्ये Bajaj Auto ₹2.66 ट्रिलियन, TVS Motor ₹1.78 ट्रिलियन, Mahindra & Mahindra ₹4.45 ट्रिलियन आणि Tata Motors ₹1.68 ट्रिलियन (फेब्रुवारी २०२६ च्या सुरुवातीला) आहे. यावरून कंपन्यांवरील गुंतवणूकदारांचा विश्वास दिसतो, मात्र काही कंपन्यांचे उच्च P/E रेशो भविष्यातील वाढीच्या अपेक्षा आधीच किमतीत समाविष्ट असल्याचे दर्शवतात.
ऐतिहासिक संदर्भ आणि भविष्यातील वाटचाल:
भारतातील EV मार्केटमध्ये याआधीही अशी आव्हाने आली आहेत. मार्च २०२५ मध्ये, सरकारी सबसिडी कमी झाल्यामुळे एकूण EV पेनिट्रेशन 9.9% पर्यंत खाली आले होते, जे मागील वर्षाच्या 10.3% पेक्षा कमी होते. यावरून असे दिसते की ICE वाहनांच्या विक्रीतील तेजी आणि धोरणांमधील बदल EV पेनिट्रेशनवर तात्पुरता परिणाम करू शकतात.
BNP Paribas चा अंदाज आहे की, ICE वाहनांच्या सायक्लिकल रिकव्हरी आणि नवीन मॉडेल्सच्या लॉन्चमुळे नजीकच्या काळात EV पेनिट्रेशनवर परिणाम होऊ शकतो, परंतु दीर्घकाळासाठी EV मार्केटचे भविष्य सकारात्मक आहे. जसे-जसे इलेक्ट्रीफिकेशन वाढेल, उत्पादनांची रेंज वाढेल आणि प्रादेशिक स्वीकारार्हता वाढेल, तसे-तसे कंपन्यांमध्ये (OEMs) मूल्याचे पुनर्वितरण होईल. सीएनजी (CNG) वाहनांमध्ये झालेली 47% ची मासिक वाढ दर्शवते की भारतीय ऑटो मार्केट खूप वैविध्यपूर्ण आहे आणि EV ला केवळ ICE शीच नाही, तर इतर इंधन-कार्यक्षम तंत्रज्ञानाशीही स्पर्धा करावी लागेल. एकूणच, २०२६ मध्ये 6-8% ची व्हॉल्यूम वाढ अपेक्षित आहे, जी सरकारी धोरणे आणि सुलभ आर्थिक परिस्थितीमुळे शक्य आहे. तथापि, SUV सेगमेंट खरेदीदारांची पहिली पसंती कायम आहे.