भारतीय ऑटो सेक्टरचा एप्रिलमध्ये विक्रमी धडाका! ग्रामीण मागणीने गाड्यांच्या विक्रीत मोडले सर्व रेकॉर्ड्स

एप्रिल महिन्यातील विक्रमी विक्रीमागील कारणं

भारतातील ऑटोमोबाइल रिटेल सेक्टरने आर्थिक वर्ष 2027 (FY27) ची दमदार सुरुवात केली आहे. एप्रिल महिन्यात एकूण 26.11 लाख युनिट्सची विक्री झाली, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत 12.94% ची वाढ दर्शवते. विशेष म्हणजे, सहा प्रमुख वाहन श्रेणींपैकी पाच श्रेणींमध्ये एप्रिल महिन्यासाठी सर्वकालीन विक्रीचा उच्चांक गाठला गेला आहे.

या तेजीत दुचाकी (Two-wheeler) सेगमेंटचा मोठा वाटा आहे. या महिन्यात 19.16 लाख दुचाकी विकल्या गेल्या, ज्यात मागील वर्षाच्या तुलनेत 13.01% ची वाढ झाली. प्रवासी वाहन (Passenger Vehicle) सेगमेंटनेही एप्रिल महिन्यातील सर्वोत्तम विक्री नोंदवली, 4.07 लाख युनिट्सची विक्री झाली ( 12.11% वाढ). कमर्शियल व्हेईकल सेगमेंटमध्येही 99,339 युनिट्सची विक्री होऊन 15.02% ची वाढ दिसून आली. मार्च महिन्याच्या तुलनेत विक्रीत 3.01% ची किंचित घट ही आर्थिक वर्षाच्या अखेरीस होणारे सामान्य समायोजन मानले जात आहे, मागणीत कमकुवतपणाचे लक्षण नाही.

ग्रामीण मागणी ठरली 'गेम चेंजर'

या मजबूत कामगिरीमागे ग्रामीण भागातील मागणी हे एक प्रमुख कारण ठरले. ग्रामीण भागात प्रवासी वाहनांच्या विक्रीत 20.4% ची प्रचंड वाढ दिसून आली, जी शहरी भागातील 7.11% वाढीच्या दुप्पट आहे. तसेच, कमर्शियल व्हेईकल सेगमेंटमध्येही ग्रामीण भागात 20.25% ची मजबूत वाढ नोंदवली गेली, तर शहरी भागात ती 10.22% होती. यामागे लग्नसमारंभांची सिझन, रबी पिकांच्या विक्रीमुळे ग्रामीण भागात वाढलेली रोकड (Liquidity) आणि GST नंतर मिळालेले परवडणारे दर ही प्रमुख कारणं आहेत.

EV सेगमेंटमधील संमिश्र चित्र

एकंदरीत ऑटो मार्केटने ऐतिहासिक उच्चांक गाठला असला तरी, इलेक्ट्रिक वाहनांच्या (EV) बाबतीत चित्र थोडे संमिश्र आहे. एप्रिल महिन्यात इलेक्ट्रिक दुचाकींचा मार्केट शेअर मार्चमधील 9.79% वरून घसरून 7.76% झाला. यामागे, एकूण EV विक्री एप्रिलमध्ये विक्रमी पातळीवर पोहोचली असली तरी, दुचाकी सेगमेंटमधील वाढीचा वेग कमी झाला. दुसरीकडे, प्रवासी वाहनांमधील EV चा मार्केट शेअर 5.77% पर्यंत वाढला. इलेक्ट्रिक तीन-चाकी वाहनांनी मात्र आपला दबदबा कायम राखला असून त्यांचा शेअर 60.39% आहे. प्रवासी वाहन सेगमेंटमध्ये EV चा एकूण प्रवेश (penetration) एप्रिलमध्ये सुमारे 5.8% होता, जो मार्चमध्ये 5.3% होता. JSW MG Motor सारख्या कंपन्यांनी EV प्रवेशात 82.6% चा प्रभावी शेअर मिळवला आहे.

कंपन्यांची दमदार कामगिरी आणि ऐतिहासिक संदर्भ

गेल्या काही वर्षांच्या तुलनेत यावर्षीची एप्रिल महिन्याची कामगिरी खूपच चांगली आहे. एप्रिल 2025 मध्ये 2.95%, एप्रिल 2024 मध्ये 2.25% ची वाढ झाली होती, तर एप्रिल 2023 मध्ये प्रवासी वाहनांच्या विक्रीत घट झाली होती. प्रमुख कंपन्यांनीही या सकारात्मक सुरुवातीला हातभार लावला. Maruti Suzuki ने 33.29% वाढीसह 2,39,646 युनिट्सची विक्रमी एकूण विक्री नोंदवली. Bajaj Auto च्या एकूण विक्रीत 40.4% ची झेप घेत 5,13,792 युनिट्सची विक्री केली, तर Tata Motors ने प्रवासी वाहन विक्रीत 31.1% वाढीसह 59,701 युनिट्सची विक्री केली.

भविष्यातील धोके आणि आव्हाने

एप्रिल महिन्यातील विक्रमी विक्रीनंतरही, भविष्यात काही आव्हाने डोके वर काढू शकतात. ला-नीना (El Niño) मुळे 2026 मध्ये सरासरीपेक्षा कमी मान्सूनचा अंदाज वर्तवला जात आहे, ज्यामुळे शेती, ग्रामीण उत्पन्न आणि वाहन मागणीवर परिणाम होऊ शकतो. पश्चिम आशियातील इंधनाच्या दरातील अस्थिरता आणि उष्णतेच्या लाटांचा सामना यामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न आणि औद्योगिक उत्पादनावर ताण येऊ शकतो. बांधकाम उपकरण (Construction Equipment) क्षेत्र हे एकमेव असे क्षेत्र होते जिथे -2.25% ची घट नोंदवली गेली, जे औद्योगिक हालचालींमधील काहीशी शिथिलता दर्शवते. ICRA ने FY27 साठी दुचाकी आणि प्रवासी वाहनांच्या वाढीचा अंदाज 3-5% ठेवला आहे, जो FY26 च्या तुलनेत कमी आहे.

पुढील वाटचाल

पुढील महिन्यातही (मे) मागणी कायम राहण्याची अपेक्षा आहे, कारण लग्नसमारंभाचा हंगाम अजून काही काळ सुरू राहील. तथापि, FY27 मध्ये वाढीचा वेग मंदावण्याची शक्यता आहे. EV सेगमेंटमध्ये विशेषतः दुचाकींमध्ये अल्पकालीन घट दिसू शकते, परंतु दीर्घकाळात प्रीमियम उत्पादनांकडे वाढता कल आणि इलेक्ट्रिक वाहनांसारख्या पर्यायी पॉवरट्रेनकडे होणारे संक्रमण हे ऑटो सेक्टरच्या भविष्यासाठी महत्त्वाचे ठरेल.