पायाभूत सुविधांच्या गुंतवणुकीमुळे टायर उद्योगाला चालना
Union Budget 2026-27 साठी ₹12.2 लाख कोटी पायाभूत सुविधांवर खर्च करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. यामुळे रस्ते, रेल्वे, शहरी वाहतूक आणि लॉजिस्टिक्स कॉरिडॉरच्या विकासाला मोठी गती मिळणार आहे. या मोठ्या गुंतवणुकीचा थेट परिणाम म्हणून टायर उद्योगात सर्व प्रकारच्या वाहनांसाठी, लहान कार्सपासून मोठ्या व्यावसायिक वाहनांपर्यंत, टायरची मागणी वाढणार आहे.
ATMA चे चेअरमन अरुण मामेन यांनी स्पष्ट केले की, पायाभूत सुविधांच्या विकासाचा वेग हा टायर उद्योगाच्या वाढीशी थेट जोडलेला आहे. त्यांनी सांगितले की, वाढलेला सार्वजनिक भांडवली खर्च प्रवासी आणि व्यावसायिक वाहनांच्या टायरच्या मागणीला बळ देईल. वाहतूक व्यवस्थेतील गुंतवणूक, जसे की डेडीकेटेड फ्रेट कॉरिडॉर आणि शहरी वाहतूक सुधारणा, यामुळे वाहनांचा वापर वाढेल आणि फ्लीटचा विस्तार होईल, ज्याचा थेट फायदा टायर उत्पादकांना होईल. टियर-II आणि टियर-III शहरांमध्ये वाहतूक पायाभूत सुविधा सुधारण्याच्या बजेटमधील योजनांमुळेही मागणीला चालना मिळेल आणि रिप्लेसमेंट तसेच ओरिजिनल इक्विपमेंट (OE) टायर्ससाठी नवीन संधी निर्माण होतील.
भारतीय टायर उद्योगाची जागतिक स्तरावर ताकद
विक्रीनुसार जगातील टॉप 20 टायर उत्पादकांमध्ये चार भारतीय कंपन्यांनी आपले स्थान निर्माण केले आहे. MRF लिमिटेड 13 व्या क्रमांकावर आहे, तर Apollo Tyres 14 व्या, JK Tyre & Industries 19 व्या आणि CEAT 20 व्या क्रमांकावर आहे. यावरून भारतीय टायर उत्पादकांची क्षमता आणि जागतिक स्तरावरील स्पर्धात्मकता दिसून येते.
भारतातील सर्वात मोठी टायर उत्पादक MRF चे मार्केट कॅप अंदाजे ₹56,000 कोटी आहे आणि मार्च 2025 मध्ये संपलेल्या आर्थिक वर्षात त्यांची निर्यात ₹2,307 कोटी पर्यंत पोहोचली. ₹31,000 कोटी मार्केट कॅप असलेल्या Apollo Tyres ची युरोपमध्ये चांगली पकड आहे. CEAT, ज्याचे मार्केट कॅप सुमारे ₹15,000 कोटी आहे, त्यांनी Q3 FY26 मध्ये 60% ची वाढ नोंदवली आहे. JK Tyre, ज्याचे मार्केट कॅपही सुमारे ₹15,000 कोटी आहे, ती रेडियल तंत्रज्ञानातील अग्रणी आहे.
इन्व्हर्टेड ड्युटी स्ट्रक्चरची कायम असलेली समस्या
पायाभूत सुविधांवरील खर्चातून वाढणाऱ्या मागणीच्या सकारात्मक दृष्टिकोन असूनही, ATMA ने एका मोठ्या चिंतेकडे लक्ष वेधले आहे - ती म्हणजे 'इन्व्हर्टेड ड्युटी स्ट्रक्चर'ची समस्या. ही एक जुनी समस्या आहे जिथे नैसर्गिक रबरासारख्या कच्च्या मालावरील आयात शुल्क, तयार टायरवरील आयात शुल्कापेक्षा जास्त आहे. यामुळे देशांतर्गत उत्पादकांना अधिक खर्चाचा सामना करावा लागतो आणि ते आयात केलेल्या स्वस्त मालाशी स्पर्धा करू शकत नाहीत. यामुळे 'मेक इन इंडिया'लाही फटका बसतो.
अरुण मामेन यांनी आशा व्यक्त केली आहे की सरकार या समस्येकडे लक्ष देईल. जरी बजेटमध्ये यावर थेट तोडगा काढला नसला तरी, GST मध्ये करण्यात आलेल्या सुधारणांनुसार, इन्व्हर्टेड ड्युटी स्ट्रक्चरचा सामना करणाऱ्या करदात्यांना 90% पर्यंत तात्पुरती रिफंड (Provisional Refund) मिळण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे खेळत्या भांडवलाची (Working Capital) समस्या काही प्रमाणात सुटू शकते.
भविष्यकालीन दृष्टिकोन आणि क्षेत्रातील बारकावे
बजेटमध्ये केवळ पारंपरिक पायाभूत सुविधांवरच नव्हे, तर भविष्यातील वाढीच्या इंजिनवरही लक्ष केंद्रित केले आहे. क्लीन मोबिलिटी आणि EV इकोसिस्टमवर भर दिल्याने इलेक्ट्रिक वाहनांसाठीच्या विशेष टायर्सची मागणी वाढण्याची अपेक्षा आहे, ज्यात CEAT सारख्या कंपन्या गुंतवणूक करत आहेत. तसेच, ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना देणाऱ्या योजनांमुळे शेती आणि दुचाकी वाहनांच्या टायर्सची मागणी वाढण्याची शक्यता आहे. हा सर्वसमावेशक दृष्टिकोन भारतीय टायर उद्योगाला वाढीसाठी सज्ज करतो, मात्र इन्व्हर्टेड ड्युटीसारख्या संरचनात्मक समस्यांवर तोडगा काढणे आवश्यक आहे.