ऑटो कंपन्यांचा धोरणात्मक बदल: EV नव्हे, तर मल्टी-एनर्जीकडे वाटचाल
जगभरातील ऑटोमोबाईल कंपन्या (OEMs) आता केवळ इलेक्ट्रिक वाहनांवर (EVs) पूर्णपणे लक्ष केंद्रित करण्याऐवजी 'मल्टी-एनर्जी' पॉवरट्रेन धोरणाकडे वळत आहेत. वाढत्या जागतिक आर्थिक अडचणी, सरकारी सबसिडीमधील बदल आणि वाढत्या कच्च्या मालाच्या खर्चामुळे हा बदल घडत आहे. Elara Capital सारख्या संस्थांनी ऑटो आणि ऑटो ॲन्सिलरीज (auto ancillaries) क्षेत्राबाबत सावध भूमिका घेतली आहे. जागतिक प्रवासी वाहन (PV) उत्पादनात घट अपेक्षित असल्याने, S&P Global Mobility ने 2026 पर्यंत यात 0.2% ची घट होण्याचा अंदाज वर्तवला आहे.
अब्जावधी डॉलर्सचे राइट-डाऊन: EV धोरणांचा आर्थिक फटका
कंपन्यांच्या EV गुंतवणुकीचा मोठा आर्थिक फटका बसत आहे, ज्याचे स्पष्ट चित्र राइट-डाऊनमधून (write-downs) दिसत आहे. Stellantis ने 2025 मध्ये $26.3 अब्ज चा निव्वळ तोटा नोंदवला, ज्याचे मुख्य कारण EV धोरण बदलल्याने झालेले अंदाजे $30 अब्ज चे राइट-डाऊन आहे. Ford आपल्या EV धोरण बदलामुळे सुमारे $19.5 अब्ज चे राइट-डाऊन करत आहे, तर General Motors 2025 च्या चौथ्या तिमाहीत $6 अब्ज आणि संपूर्ण 2025 वर्षासाठी $7.6 अब्ज चे राइट-डाऊन करेल. हे आकडे दर्शवतात की EV स्वीकारण्याचा वेग पूर्वीच्या आशावादी अंदाजांपेक्षा कमी असू शकतो.
सेगमेंटनुसार कामगिरीत तफावत: PV अडचणीत, CV सावरत
ऑटो क्षेत्रातील कामगिरीत एक मोठी तफावत दिसून येत आहे. चीनमधील सबसिडी कमी झाल्याने आणि कंपन्यांमधील मार्केट शेअर लढाईमुळे प्रवासी वाहन (PV) बाजारात दबाव आहे. Elara Capital ने Tata Motors च्या PV व्यवसायाबाबत 'Reduce' रेटिंग कायम ठेवली आहे, विशेषतः Jaguar Land Rover (JLR) च्या चीनमधील स्ट्रक्चरल समस्या आणि MENA क्षेत्रातील एक्सपोजरमुळे. याउलट, कमर्शियल व्हेईकल (CV) सेगमेंटमध्ये सुधारणा आणि वाढीचे संकेत मिळत आहेत. Volvo Group ने 2026 साठी युरोप आणि अमेरिकेत सकारात्मक आउटलुक दिला आहे, ज्यामुळे Tata Motors आणि Bharat Forge सारख्या कंपन्यांना फायदा होऊ शकतो, कारण त्यांचे CV व्यवसायात मोठे योगदान आहे.
ऑटो कंपोनंट्सला नवी संधी
या बदलत्या धोरणांचा फायदा काही ऑटो कंपोनंट उत्पादकांनाही होऊ शकतो. काही अमेरिकन OEM कंपन्या इंटरनल कम्बशन इंजिन (ICE) आणि हायब्रिड मॉडेल्सवर पुन्हा लक्ष केंद्रित करत असल्याने, Sona BLW Precision Forgings सारख्या कंपन्यांना स्टार्टर मोटर्ससारख्या भागांसाठी मध्यम-मुदतीची वाढ अपेक्षित आहे.
जागतिक EV बाजारातील फेररचना आणि प्रादेशिक बदल
जानेवारी 2026 मध्ये, जागतिक EV विक्री वार्षिक तुलनेत 3% ने घटली. चीनमध्ये 20% आणि उत्तर अमेरिकेत 33% ची घट झाली. चीनमधील EV खरेदी कर आणि जुन्या गाड्या बदलण्याच्या योजनेत झालेल्या बदलांमुळे स्थानिक बाजारात मंदी आली. अमेरिकेत, फेडरल EV टॅक्स क्रेडिट्स (tax credits) संपल्याने आणि वाहनांच्या वाढत्या किमतींमुळे EV विक्री 2022 च्या सुरुवातीपासूनच्या सर्वात कमी पातळीवर पोहोचली आहे. याउलट, युरोपमध्ये EU उत्सर्जन मानके आणि नवीन सबसिडीमुळे EV विक्रीत 24% ची वाढ दिसून आली. या प्रादेशिक फरकांमुळे, बाजार-आधारित दत्तक घेण्याकडे कल वाढत आहे. हायब्रिड वाहने एक 'ब्रिज टेक्नॉलॉजी' म्हणून अधिकाधिक लोकप्रिय होत आहेत, कारण PwC नुसार अमेरिकेत BEV दत्तक घेणे थांबले आहे, तर हायब्रिड वाहनांची मागणी वाढत आहे.
पुढील आव्हानं आणि भविष्यकालीन दृष्टिकोन
मोठ्या OEM कंपन्यांनी केलेले प्रचंड EV राइट-डाऊन हे EV मागणीच्या शक्यतेचा अतिअंदाज आणि कंपन्यांवरील मोठा आर्थिक ताण दर्शवतात. याशिवाय, कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमती, पुरवठा साखळीतील व्यत्यय आणि मेमरी चिप्सची संभाव्य कमतरता, नियामक अनिश्चितता आणि संभाव्य व्यापार संघर्ष (जसे की टॅरिफ) हे 2026 मध्ये खर्च वाढवू शकतात. Stellantis वर EV धोरणाशी संबंधित सिक्युरिटीज उल्लंघनासाठी सुरू असलेली चौकशी प्रशासकीय जोखमी वाढवते.
पुढील काळात, ऑटोमोबाईल उद्योगात अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता असली तरी, कंपन्या धोरणात्मक बदल करतील. 2026 मध्ये जागतिक लाइट-व्हेईकल उत्पादनात घट अपेक्षित असली तरी, धोरणात्मक बदलांमुळे आणि ग्राहकांना परवडणाऱ्या वाहनांची मागणी असल्याने पारंपरिक आणि हायब्रिड पॉवरट्रेनमध्ये पुनरुज्जीवन अपेक्षित आहे. OEM कंपन्या आक्रमक व्हॉल्यूम वाढवण्याऐवजी मार्जिन (margin) जतन करण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. Mercedes-Benz ने 2025 मध्ये नफ्यात घट असूनही, 2026 साठी प्रवासी कार विक्रीत 21-23% EV चा हिस्सा अपेक्षित आहे. Ford 2027 पर्यंत कमी किमतीचे EV पर्याय आणण्याची योजना आखत आहे आणि 2030 पर्यंत हायब्रिड वाहनांचा जागतिक व्हॉल्यूमचा 50% हिस्सा गाठण्याची अपेक्षा आहे. Elara Capital ची भारतीय कंपन्यांवरील सावध भूमिका जवळच्या काळात फारशी वाढ दर्शवत नाही, परंतु Tata Motors आणि Bharat Forge साठी CV सेगमेंटचा सकारात्मक आउटलुक आधार देऊ शकतो. Sona BLW Precision Forgings ला हायब्रिड घटकांवर पुन्हा लक्ष केंद्रित केल्याचा फायदा होऊ शकतो.