गव्हाच्या पेरणीला अच्छे दिन! नोव्हेंबरमध्ये पावसाचा अंदाज, उत्पादनाचे लक्ष्य गाठण्यास मदत

भारतीय हवामान विभागाने (IMD) रब्बी हंगामासाठी नोव्हेंबर महिन्याचा सुधारित अंदाज जाहीर केला आहे. मध्य आणि उत्तर-पश्चिम भारतातील कृषी क्षेत्रांसाठी हा अंदाज दिलासादायक आहे. ऑक्टोबर महिना हा 1901 नंतरचा सर्वात उष्ण आणि सहावा सर्वात कोरडा महिना ठरला होता, जिथे सरासरी तापमान 32.43 अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले होते. यामुळे जमिनीतील ओलावा कमी झाल्याने शेतीवर दबाव वाढला होता.

सिंचन आणि प्रादेशिक तफावत

पंजाब, हरियाणा आणि पश्चिम उत्तर प्रदेश या राज्यांकडे कालवे आणि भूगर्भातील पाणी उपसा करण्याची उत्तम व्यवस्था असल्याने, तिथे पिकांना फारसा फटका बसणार नाही. मात्र, राजस्थान आणि गुजरातसारख्या राज्यांमध्ये सिंचनाची पुरेशी सोय नसल्यामुळे तेथील पिके पूर्णपणे पावसावर अवलंबून आहेत. अशा परिस्थितीत IMD चा हा अंदाज या भागातील शेतकऱ्यांसाठी संजीवनी ठरू शकतो. तसेच पॅसिफिक महासागरातील 'एल निनो'चा (El Niño) प्रभावही हवामानावर अनिश्चितता निर्माण करत आहे.

उत्पादनाचे लक्ष्य आणि महागाई

सरकारने यंदा 177.72 दशलक्ष टन एकूण अन्नधान्य उत्पादनाचे लक्ष्य ठेवले असून, त्यात गव्हाचा वाटा 121 दशलक्ष टन इतका आहे. अन्नधान्य महागाई नियंत्रणात ठेवण्यासाठी हे उत्पादन अत्यंत महत्त्वाचे आहे. आता नोव्हेंबरचा पाऊस पिकांच्या वाढीसाठी किती पोषक ठरतो आणि त्यानंतर अन्नधान्य महागाईचा आलेख कसा राहतो, यावर रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) धोरणात्मक निर्णयांची मदार अवलंबून असेल.