पुनर्रचना आणि बाजाराची प्रतिक्रिया
UPL Ltd. च्या शेअरमध्ये आज 17% ची मोठी घसरण झाली. याचे मुख्य कारण म्हणजे कंपनीच्या बोर्डाने मंजूर केलेली 'कॉम्पोझिट स्कीम ऑफ अरेंजमेंट' (composite scheme of arrangement). या योजनेनुसार, UPL चे कामकाज दोन स्वतंत्र लिस्टेड कंपन्यांमध्ये विभागले जाईल. एक कंपनी, UPL 1, ही कृषी आणि स्पेशालिटी केमिकल्स (specialty chemicals) व्यवसाय सांभाळेल, तर दुसरी नवीन कंपनी, UPL Global Sustainable Agri Solutions Limited (UPL 2), ही जागतिक क्रॉप प्रोटेक्शन (crop protection) व्यवसायावर लक्ष केंद्रित करेल. या विभाजनाचा उद्देश कंपनीची गुंतागुंतीची रचना (conglomerate structure) सोपी करणे आणि गुंतवणूकदारांना कंपनीचे योग्य मूल्य (value) मिळवून देणे हा आहे. मात्र, या योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी 12 ते 15 महिने लागू शकतात.
कर्जाचा प्रश्न कायम
या पुनर्रचनेमुळे कंपनीच्या कर्जाचा (debt) प्रश्न तात्काळ सुटलेला नाही. उलट, UPL चे विद्यमान ₹30,000 कोटींचे कर्ज या दोन कंपन्यांमध्ये विभागले जाणार आहे. UPL Global कडे सुमारे ₹19,000 कोटींचे कर्ज असेल, तर स्वतंत्र UPL व्यवसाय ₹3,200 कोटींचे कर्ज सांभाळेल. FY24 मध्ये कंपनीचे नेट डेट/EBITDA गुणोत्तर (ratio) 4.5x होते, जे अजूनही चिंतेचे कारण आहे. व्यवस्थापन (management) हे गुणोत्तर 1.2x ते 1.5x पर्यंत खाली आणण्याचे लक्ष्य ठेवत आहे. पण मंजुरी मिळण्यास विलंब होत असल्याने, कर्ज कमी होण्यास वेळ लागेल, ही गुंतवणूकदारांची मुख्य चिंता आहे.
धोके आणि विश्लेषकांचे मत
बाजारातील ही घसरण अनेक धोक्यांमुळे (risks) झाली आहे. सर्वात मोठा धोका म्हणजे कर्जाचा डोंगर कायम राहणे. योजनेची अंमलबजावणी गुंतागुंतीची असल्याने (execution risk) आणि मंजुरीसाठी लागणारा वेळ पाहता गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत. 2019 मध्ये Arysta च्या अधिग्रहणातून (acquisition) मिळालेले कर्ज आणि त्याचे व्यवस्थापन यावरही प्रश्नचिन्ह आहे. विश्लेषकांची मते विभागलेली आहेत. Nuvama ने 'Hold' रेटिंग दिली असून कर्जाचा मुद्दा आणि संभाव्य dilution चिंतेत असल्याचे म्हटले आहे. Anand Rathi आणि Antique सारख्या ब्रोकरेजने 'Buy' रेटिंग कायम ठेवली आहे, परंतु त्वरित फायदा दिसत नसल्याचेही मान्य केले आहे. Advanta च्या IPO मधून येणारा पैसा कंपनीला कर्ज कमी करण्यास मदत करू शकेल, अशी अपेक्षा आहे.