उत्तर प्रदेश सरकारने २०२६-२७ च्या खरीप हंगामासाठी ६५ लाख मेट्रिक टन धान खरेदी करण्याचे महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट ठेवले आहे. AgriStack आणि PFMS प्रणालीद्वारे ही प्रक्रिया पूर्णपणे पारदर्शक आणि वेगवान करण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे.
विक्रमी खरेदीचे नियोजन
उत्तर प्रदेश सरकारने २०२६-२७ या खरीप मार्केटिंग हंगामासाठी आतापर्यंतचे सर्वोच्च, ६५ लाख मेट्रिक टन धान खरेदीचे लक्ष्य निश्चित केले आहे. गेल्या वर्षीच्या ६२ लाख मेट्रिक टन या आकड्याला मागे टाकत, राज्यभरातील ४,५०० सरकारी संकलन केंद्रांवर ही प्रक्रिया राबवली जाणार आहे. यासाठी आठ सरकारी एजन्सीजची मदत घेतली जात आहे.
शेतकऱ्यांसाठी नवीन दर आणि वेळापत्रक
धान खरेदीसाठी सरकारने Minimum Support Price (MSP) मध्ये ३ टक्क्यांची वाढ केली आहे. नवीन दरानुसार, कॉमन ग्रेड धानासाठी ₹२,४४१ प्रति क्विंटल आणि ग्रेड ए धानासाठी ₹२,४६१ प्रति क्विंटल असा भाव मिळणार आहे. पश्चिम उत्तर प्रदेशात १२ ऑक्टोबर २०२६ ते १५ फेब्रुवारी २०२७ आणि पूर्व उत्तर प्रदेशात १ नोव्हेंबर २०२६ ते २८ फेब्रुवारी २०२७ या काळात खरेदी प्रक्रिया सुरू राहील.
तंत्रज्ञानाचा वापर आणि पारदर्शकता
सरकारने या प्रक्रियेत पूर्णपणे डिजिटल क्रांती आणली आहे:
- AgriStack एकत्रीकरण: आता शेतकऱ्यांना पुन्हा नोंदणी करण्याची गरज नाही, थेट 'फार्मर आयडी'द्वारे खरेदी होऊ शकेल.
- ४८ तासांत पेमेंट: PFMS प्रणालीद्वारे थेट बँक खात्यात पैसे जमा करण्याचे आश्वासन देण्यात आले आहे.
- GPS आणि QR कोडिंग: मालाची ने-आण करण्यासाठी ट्रान्सपोर्ट गाड्यांना GPS ट्रॅकिंग आणि प्रत्येक पोत्याला QR कोड लावला जात आहे, जेणेकरून भ्रष्टाचार आणि चोरीला आळा बसेल.
ही प्रणाली यशस्वी झाल्यास ग्रामीण भागातील लिक्विडिटी वाढून कृषी क्षेत्रातील मागणीला मोठी चालना मिळेल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.