Tea Board of India ने नवीन CTC टी फॅक्टरीच्या लायसन्सवर तात्पुरती बंदी घातली आहे. २२ ऑक्टोबर २०२६ च्या या निर्णयामुळे नीलगिरीतील उत्पादक आक्रमक झाले असून, यामुळे लहान चहा उत्पादकांचे नुकसान होईल, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
नवीन नियमावली आणि बंदी
Tea Board of India ने आपल्या लायसन्सिंग प्रक्रियेत बदल करत नवीन CTC (Crush, Tear, Curl) टी फॅक्टरीच्या मंजुरीला स्थगिती दिली आहे. २२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जारी करण्यात आलेल्या नोटीस (क्रमांक LC-TMCO/3/2026-Licensing/1401) नुसार, सरकार आता पूर्णपणे डिजिटल आणि पेपरलेस प्रक्रियेकडे वळत आहे. या बदलांमुळे नवीन प्रक्रिया युनिट्सवर सध्या मोरेटोरियम (Moratorium) लादला गेला आहे, ज्याला नीलगिरीतील उत्पादकांकडून कडाडून विरोध होत आहे.
उत्पादकांचे आक्षेप
नीलगिरीतील उद्योजकांच्या मते, हा निर्णय कोणतीही पूर्वसूचना न देता घेण्यात आला आहे. दशकांपासून या भागात फॅक्टरीजची मोठी संख्या असल्याने तिथे चहा उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी एक स्पर्धात्मक बाजारपेठ निर्माण झाली होती. आता नवीन फॅक्टरीजवर बंदी आल्याने जुन्या आणि कमी कार्यक्षम युनिट्सना संरक्षण मिळेल आणि शेतकऱ्यांच्या बार्गेनिंग पॉवरवर (Bargaining Power) गदा येईल, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
हवामानाचा फटका आणि आव्हाने
भारतीय चहा उद्योग आधीच कठीण परिस्थितीतून जात आहे. २०२६ मध्ये 'एल निनो' (El Nino) प्रभावामुळे नैऋत्य मान्सूनमध्ये तब्बल ५५% पावसाची कमतरता नोंदवण्यात आली आहे, ज्यामुळे उत्पादनात मोठी घट झाली आहे. अशातच सरकारी नियमांच्या अडथळ्यांमुळे पुरवठा साखळीवर (Supply Chain) अधिक ताण येण्याची शक्यता आहे.
भविष्यातील ध्येय आणि मागणी
२०३० पर्यंत २,००० दशलक्ष किलो चहा उत्पादनाचे लक्ष्य गाठण्यासाठी सरकार डिजिटल प्रणालीचा वापर करत आहे. मात्र, नीलगिरीतील स्टेकहोल्डर्स आता या निर्णयाला स्थगिती देऊन सखोल अभ्यासाची मागणी करत आहेत. खाद्य आणि प्लांटेशन क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांसाठी, सरकार आणि उद्योग यांच्यातील या संघर्षावर लक्ष ठेवणे गरजेचे ठरणार आहे.