तामिळनाडू सरकारने २०२६-२७ च्या कृषी अर्थसंकल्पात 'उழवर AI' योजना सुरू केली आहे. या योजनेद्वारे शेतकऱ्यांना मोबाईलवर पिकांचे आणि हवामानाचे रिअल-टाइम अलर्ट्स मिळणार आहेत. शेतीला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देण्याचा हा प्रयत्न आहे, मात्र याची यशस्विता अंमलबजावणी आणि ग्रामीण भागातील डिजिटल दरी कमी करण्यावर अवलंबून असेल.
तामिळनाडू सरकारने २०२६-२७ च्या कृषी अर्थसंकल्पाचा भाग म्हणून 'उழवर AI' योजना सादर केली आहे. सुरुवातीला ₹2 कोटीची तरतूद करून, राज्य सरकार शेती क्षेत्राला डेटा-आधारित, रिअल-टाइम मार्गदर्शन देण्यासाठी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि मशीन लर्निंगचा वापर वाढवणार आहे.
या योजनेमुळे शेतकऱ्यांना मोबाईलद्वारे वैयक्तिक सल्ला मिळणार आहे. यामध्ये पीक जीवनचक्र, स्थानिक हवामानाचा अंदाज आणि कीटकांच्या प्रादुर्भावाचा इशारा यांचा समावेश असेल. विशेषतः, ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी 'व्हॉइस-फर्स्ट' (Voice-First) सुविधा उपलब्ध करून दिली जाणार आहे, ज्यामुळे ते सहजपणे आवाजाद्वारे बाजारातील माहिती आणि सरकारी योजनांची माहिती मिळवू शकतील. यामुळे क्लिष्ट टेक्स्ट-आधारित नेव्हिगेशनची गरज भासणार नाही.
पायाभूत सुविधा आणि आधुनिकीकरण योजना
शेती क्षेत्राला डिजिटल करण्यासाठी, राज्यात आठ नवीन इंटिग्रेटेड ॲग्रीकल्चरल एक्सटेंशन सेंटर्स (Integrated Agricultural Extension Centres) उभारण्यासाठी ₹27.82 कोटी मंजूर केले आहेत. तिरुवन्नामलई आणि कोईम्बतूर सारख्या जिल्ह्यांमध्ये ही केंद्रे शेतकऱ्यांना तांत्रिक मार्गदर्शन देण्यासाठी वन-स्टॉप हब म्हणून काम करतील. यासोबतच, ₹10 कोटींहून अधिक रक्कम माती आरोग्य कार्ड (Soil Health Cards) वितरणासाठी ठेवली आहे, ज्यामुळे सुमारे चार लाख शेतकऱ्यांना जमिनीची उत्पादकता सुधारण्यास मदत होईल.
अंमलबजावणी आणि आर्थिक संदर्भ
AI मुळे उत्पादकता वाढवण्याचे उद्दिष्ट असले तरी, या योजनेसमोर काही व्यावहारिक आव्हाने आहेत. ग्रामीण भागात डिजिटल साधनांचा वापर वाढवणे हे सर्वात मोठे आव्हान असेल. या योजनेचे दीर्घकालीन यश शेतकऱ्यांच्या या डिजिटल साधनांच्या स्वीकारार्हतेवर आणि सातत्यपूर्ण वापरावर अवलंबून असेल. तसेच, AI मॉडेल्समध्ये स्थानिक आणि अचूक डेटा पुरवणे आवश्यक आहे, अन्यथा चुकीच्या सल्ल्यामुळे पिकांचे नुकसान होऊ शकते.
आर्थिक दृष्ट्या, अशा विशेष योजना राज्याच्या वित्तीय व्यवस्थापनावर अवलंबून आहेत. तामिळनाडूच्या अर्थव्यवस्थेत कृषी क्षेत्राचे महत्त्व मोठे आहे आणि कल्याणकारी योजनांवर मोठे खर्च करण्यासाठी सातत्यपूर्ण अंमलबजावणी आणि देखरेख आवश्यक आहे. या सेवांच्या टप्प्याटप्प्याने अंमलबजावणीची वेळ आणि शेतकऱ्यांकडून त्यांचा स्वीकार याबद्दल पुढील अपडेट्स महत्त्वाचे ठरतील.