काश्मीरमधील Patalbagh येथील प्रीमियम केशर शेती सध्या एका गंभीर संकटाचा सामना करत आहे. २०२ मध्ये उभारलेल्या कचरा डेपोमुळे उंदीर आणि इतर कीटकांचा प्रादुर्भाव वाढल्याने **१२० हेक्टर** जमिनीवरील पिकांचे नुकसान झाले असून, शेतकरी आता हतबल झाले आहेत.
शेतीचे नुकसान आणि आर्थिक फटका
पॅम्पोरमधील Patalbagh येथील केशर उत्पादक शेतकरी सध्या चिंतेत आहेत. ३ हेक्टर जागेत उभारलेल्या महापालिका कचरा डेपोमुळे परिसरात उंदरांचा मोठा सुळसुळाट झाला आहे. हे उंदीर थेट जमिनीतील कंद (corms) कुरतडत असल्याने केशरची फुले येण्याआधीच पिकांचा नायनाट होत आहे. या त्रासामुळे जवळपास २०% शेतकऱ्यांनी केशर शेती सोडून सफरचंद लागवडीकडे मोर्चा वळवला आहे, मात्र तिथेही कीटकांचा प्रादुर्भाव कायम आहे.
प्रशासकीय वाद आणि पर्यावरण धोका
हा कचरा डेपो बेकायदेशीर असल्याचे 'जम्मू आणि काश्मीर प्रदूषण नियंत्रण समिती'ने स्पष्ट केले आहे, तरीही स्थानिक प्रशासनाकडून यावर ठोस कारवाई होताना दिसत नाही. कचऱ्यातील लीचेटमुळे जमिनीचा पोत आणि भूगर्भातील पाणी दूषित होण्याचा मोठा धोका निर्माण झाला आहे.
कायदेशीर लढाईची तयारी
आता 'जम्मू आणि काश्मीर आरटीआय मूव्हमेंट'ने या प्रकरणी पुढाकार घेतला असून, हे प्रकरण 'नॅशनल ग्रीन ट्रिब्यूनल' (NGT) मध्ये नेण्याची तयारी सुरू आहे. जर कचरा डेपो हटवण्यात आला नाही, तर जागतिक स्तरावर ओळख असलेल्या या GI-टॅग केशर उत्पादनाचे कायमचे नुकसान होऊ शकते.