२०२६ च्या मान्सूनमध्ये **१३ टक्क्यांची** घट झाली असून, गेल्या दशकातील हा नीचांकी स्तर आहे. पेरणी स्थिर असली तरी मका आणि कडधान्यांच्या उत्पादनावर होणाऱ्या परिणामांमुळे महागाई वाढण्याची भीती निर्माण झाली आहे.
भारतीय कृषी क्षेत्रावर २०२६ च्या नैऋत्य मान्सूनचा मोठा ताण पडला आहे. यंदा पावसात १३ टक्क्यांची तूट नोंदवली गेली असून, २०१५ नंतरचा हा सर्वात कमकुवत पाऊस ठरला आहे. खरीप पिकांच्या पेरणीत मागील वर्षाच्या तुलनेत केवळ १.१ टक्क्यांची घट झाली असली, तरी पावसाच्या असमान वितरणामुळे पिकांच्या दर्जावर आणि उत्पादनावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
मका आणि कडधान्यांच्या किमती वाढणार?
तांदूळ आणि गहू यांसारख्या धान्यांचा साठा पुरेसा असल्याने सध्या तरी तिथे मोठा धोका नाही. मात्र, मका आणि कडधान्यांची स्थिती वेगळी आहे. विशेषतः मका हा पोल्ट्री, पशुखाद्य आणि इथेनॉल उत्पादनासाठी महत्त्वाचा घटक असल्याने, तुटीमुळे या क्षेत्रातील कंपन्यांच्या नफ्यावर (Profit Margins) दबाव येऊ शकतो.
महागाई आणि ग्रामीण मागणी
सध्या देशातील अन्नधान्य महागाई ५.०६ टक्क्यांवर पोहोचली आहे, जी सामान्य ३.५४ टक्के महागाई दरापेक्षा अधिक आहे. महाराष्ट्र आणि कर्नाटकसारख्या राज्यांत पावसाच्या तूटकीमुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न घटल्यास ग्रामीण भागातील मागणी कमी होऊ शकते, ज्याचा फटका थेट ग्राहक वस्तूंना (FMCG) बसेल.
रब्बी हंगामाकडे लक्ष
आता सर्व लक्ष रब्बी हंगामाकडे लागले आहे. जलाशयांमधील पाणी पातळी सरासरीपेक्षा कमी असल्याने सिंचनासाठी पाण्याची उपलब्धता हे मोठे आव्हान असेल. ICRA ने कृषी क्षेत्रासाठीचा विकास दर (Growth Forecast) कमी करून तो १ टक्क्यांवर (FY27 साठी) आणला आहे. त्यामुळे, आगामी काळात जलाशयांची पातळी आणि रब्बी पेरणीची प्रगती हेच बाजारासाठी महत्त्वाचे संकेत असतील.