भारताचे ऑईल पाम लागवडीखालील क्षेत्र **6.40 लाख हेक्टरवर** पोहोचले असून उद्दिष्टाच्या जवळ आहे. मात्र, कच्चे तेल उत्पादन **4.96 लाख टनांवर** स्थिरावले आहे, जे **11.20 लाख टनांच्या** लक्ष्यापेक्षा कमी आहे. आता सरकार क्षेत्र विस्ताराऐवजी हेक्टरी उत्पादकता वाढवण्यावर भर देणार आहे.
लक्ष्य पूर्ण, पण उत्पादनात कमतरता
नॅशनल मिशन ऑन एडिबल ऑईल्स-ऑईल पाम (NMEO-OP) अंतर्गत भारताने मार्च 2026 पर्यंत 6.40 लाख हेक्टर क्षेत्र लागवडीखाली आणले आहे. हे 2021 मधील महत्त्वाकांक्षी पाच वर्षांच्या उद्दिष्टाच्या अगदी जवळ आहे. मात्र, जमिनीचा विस्तार होऊनही प्रत्यक्ष उत्पादनात मोठी तफावत दिसून येत आहे. 2025-26 मध्ये भारताचे कच्चे पाम ऑईल (CPO) उत्पादन केवळ 4.96 लाख टन राहिले आहे, जे 11.20 लाख टनांच्या टार्गेटपेक्षा खूप कमी आहे.
पीक वाढीचा कालावधी आणि आव्हाने
ही तफावत अपयशाचे लक्षण नसून पिकाच्या नैसर्गिक चक्राचा भाग आहे. ऑईल पामचे पीक पूर्ण क्षमतेने उत्पादन देण्यासाठी 6 ते 7 वर्षे घेते. सध्या लागवड केलेली अनेक क्षेत्रे अजूनही वाढीच्या टप्प्यावर आहेत. त्यामुळेच आता सरकार आपली रणनीती बदलून 'एरिया एक्सपान्शन'कडून 'प्रोडक्टिव्हिटी एन्हांसमेंट'कडे वळत आहे.
उत्पादकता वाढवण्यासाठी सरकारची पावले
उत्पादन वाढवण्यासाठी 2026-27 च्या वार्षिक कृती आराखड्यासाठी सरकारने ₹1,143.9 कोटींचा निधी मंजूर केला आहे. याद्वारे पिकांची देखभाल, सिंचन आणि दर्जेदार बियाण्यांवर भर दिला जाईल. उत्तम देखरेखीखाली हेक्टरी 4 ते 6 टन तेलाचे उत्पादन घेणे शक्य आहे.
इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि भविष्यातील दिशा
विशेषतः ईशान्य भारतात (North-East) नवीन लागवडीसाठी प्रक्रिया युनिट्स (Processing Units) आणि लॉजिस्टिक नेटवर्क उभारणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे. फ्रेश फ्रूट बंच (FFB) उत्पादकता आणि स्थानिक प्रक्रिया केंद्रांची कार्यक्षमता यावरच या मिशनचे दीर्घकालीन यश अवलंबून असेल.