FY26 मध्ये भारताच्या नारळ उत्पादनांच्या निर्यातीत **62%** ची विक्रमी वाढ झाली आहे. ॲक्टिव्हेटेड कार्बन सारख्या व्हॅल्यू-ॲडेड उत्पादनांच्या वाढत्या मागणीमुळे ही कामगिरी शक्य झाली असली, तरी पाम तेलासारख्या स्वस्त पर्यायांमुळे आगामी काळात नफ्यावर दबाव येण्याची शक्यता आहे.
निर्यातीचा नवा विक्रम
आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये भारतीय नारळ उद्योग क्षेत्राने दमदार कामगिरी नोंदवली आहे. एकूण निर्यात मूल्य 62% ने वधारून ₹7,038.35 कोटींवर पोहोचले आहे. भारत हा जगातील नारळाचा सर्वात मोठा उत्पादक देश असून, जागतिक उत्पादनापैकी 31% वाटा भारताचा आहे. आता निर्यातदार केवळ कच्चा नारळ विकण्याऐवजी, प्रक्रिया केलेल्या वस्तूंवर अधिक भर देत आहेत, ज्यामुळे व्यवसायाला स्थिरता मिळत आहे.
व्हॅल्यू-ॲडेड उत्पादनांची मागणी
या वाढीमागे ॲक्टिव्हेटेड कार्बन, व्हर्जिन कोकोनट ऑइल, कोकोनट मिल्क आणि पावडर यांसारख्या उत्पादनांची मोठी भूमिका आहे. विशेषतः ॲक्टिव्हेटेड कार्बनचा वापर पाणी शुद्धीकरण, फार्मास्युटिकल्स आणि सोने उत्खनन यांसारख्या उद्योगांत मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. सध्या भारतीय उत्पादने अमेरिका, जर्मनी, रशिया आणि नेदरलँड्ससह 155 पेक्षा जास्त देशांमध्ये पोहोचली आहेत.
गुंतवणूकदारांसमोरील आव्हाने
जरी निर्यात वाढत असली, तरी गुंतवणूकदारांनी काही गोष्टींकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे:
- कमोडिटी भाव: नारळ आणि खोबरेल तेलाच्या भावात होणारे चढ-उतार कच्च्या मालाचा खर्च वाढवू शकतात.
- जागतिक स्पर्धा: पाम तेल आणि सोयाबीन तेलासारख्या स्वस्त पर्यायांमुळे कोकोनट ऑइलच्या विक्रीवर परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे निर्यातदार कंपन्यांच्या मार्जिनवर ताण येऊ शकतो.
- लॉजिस्टिक्स: नाशवंत मालाची वाहतूक आणि वाढता लॉजिस्टिक खर्च हा नफ्याला कात्री लावू शकतो.
भविष्यात सरकारची 'कोकोनट प्रमोशन स्कीम' (Coconut Promotion Scheme) या क्षेत्राला किती बळ देते, यावर प्रक्रिया उद्योगांचे भवितव्य अवलंबून असेल.