भारतातील राईस प्रोसेसर्स आता केवळ तांदूळ निर्यातीवर अवलंबून न राहता 'हाय-व्हॅल्यू' उत्पादनांकडे वळत आहेत. राईस प्रोटीन, नूडल्स आणि सिलिकासारख्या उत्पादनांमुळे कंपन्यांच्या प्रॉफिट मार्जिनमध्ये मोठी सुधारणा होण्याची शक्यता आहे, ज्यावर आगामी 'Bharat International Rice Conference 2026' मध्ये सविस्तर चर्चा होणार आहे.
भारतीय तांदूळ क्षेत्र एका मोठ्या बदलाच्या उंबरठ्यावर आहे. 'Indian Rice Exporters’ Federation' (IREF) ने आता राईस मिलर्सना केवळ कच्च्या तांदळाच्या निर्यातीऐवजी राईस प्रोटीन, फंक्शनल फूड्स, नूडल्स आणि औद्योगिक वापरासाठी लागणारी 'सिलिका' तयार करण्यावर भर देण्याचे आवाहन केले आहे. या बदलाची अधिकृत रूपरेषा आगामी ऑक्टोबरमध्ये नवी दिल्ली येथे होणाऱ्या 'Bharat International Rice Conference 2026' (BIRC) मध्ये मांडली जाणार आहे.\n\n### सरकारी धोरणांपासून सुटका\nगेल्या अनेक वर्षांपासून भारतीय तांदूळ उद्योगाला सरकारी निर्यात बंदी आणि वाढत्या करांमुळे (Taxes) मोठा फटका बसत आहे. अशा अस्थिर वातावरणात, हाय-व्हॅल्यू डेरिव्हेटिव्ह उत्पादने तयार करणे हा एक सुरक्षित पर्याय म्हणून पाहिला जात आहे. यामुळे कच्च्या मालाच्या निर्यातीवरील अवलंबित्व कमी होऊन नफ्याचे प्रमाण (Profit Margins) वाढण्यास मदत होणार आहे.\n\n### भविष्यातील संधी आणि आव्हाने\nजागतिक बाजारपेठेत राईस प्रोटीन आणि नूडल्सची मागणी 2030 पर्यंत सातत्याने वाढण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, ऑटोमोबाईल टायर उद्योगात तांदळाच्या कोंड्यापासून (Rice Husk) मिळणाऱ्या 'सिलिका'चा वापर वाढतोय. KRBL आणि LT Foods सारख्या दिग्गज कंपन्यांसाठी हे एक मोठे पाऊल ठरू शकते.\n\nमात्र, या बदलासाठी मोठ्या प्रमाणात 'कॅपिटल एक्सपेंडिचर' (Capex) लागणार आहे. नवीन मशीनरी आणि तंत्रज्ञानासाठी कंपन्यांना स्वतःचे भांडवल किंवा कर्ज यांचा ताळमेळ कसा बसवायचा, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल. या प्रक्रियेतील अंमलबजावणीचे धोके आणि जागतिक स्पर्धा हे घटकही भविष्यातील कामगिरीवर परिणाम करू शकतात.